«ふつう形» — найз нөхөд, гэр бүлтэйгээ ярих энгийн хэлбэр
Найз нөхөд, гэр бүл зэрэг ойр дотно хүмүүстэйгээ ярихдаа, мөн өдрийн тэмдэглэл, илтгэл (レポート) бичихдээ «です/ます»-гүй энгийн хэлбэр (ふつう形)-ийг хэрэглэнэ.
Монголоор «Та завтай юу?» ба «Чи завтай юу?» гэдгийн ялгаатай төстэй: «いそがしいですか» — эелдэг, «いそがしい?» — дотно.
い тэмдэг нэр: «です»-г л хасна (おおきいです → おおきい, おおきくなかったです → おおきくなかった). Үйл үг: 辞書形 / ない形 / た形 / なかった. な тэмдэг нэр ба нэр үг: «だ / じゃない / だった / じゃなかった».
Ярианд асуухдаа «か»-г хэлэхгүй, үгийн төгсгөлийг өргөсөн аялгаар (↗) хэлнэ. な тэмдэг нэр, нэр үгээр асуухад «だ»-г ч хэлэхгүй: «あした、ひま?↗».
💡 Нас чацуу эсвэл насаар дүү байсан ч дотно биш хүнтэй ярихдаа эелдэг хэлбэр (ていねい形)-ээр ярина.
💡 Ярианы асуултад «か» хэрэглэдэггүй: «いそがしいか?» ✕ → «いそがしい?↗» ○. «読んだか?» ✕ → «読んだ?↗» ○.
💡 な тэмдэг нэр, нэр үгээр асуухад «だ» ч, «か» ч хэлэхгүй: «ひまだ?» ✕, «ひまだか?» ✕ → «ひま?↗» ○. Харин хүүрнэл өгүүлбэрт «きれいな へやだ» гэж «だ»-гаар төгсгөж болно.
💡 «あります» → ある / ない / あった / なかった. («あらない» гэж хэлэхгүй!)