Туслах үгс (particles)
Япон хэлний туслах үг нь нэр үгийн ард залгаж, тухайн үг өгүүлбэрт ямар үүрэгтэйг заана. Монгол хэлний тийн ялгалын нөхцөл (-ыг, -д, -аас, -тай) -тэй адил үүрэгтэй боловч үгээс тусдаа бичигддэг.
Нэг туслах үг хэд хэдэн утгатай байдаг тул утга бүрийг тусад нь цээжил. Жишээ нь «に» нь цаг («7時に»), байршил («つくえの 上に»), зорилт («バスに 乗ります») гэх мэт олон үүрэгтэй.
JLPT-ийн «( ) に 何を 入れますか» төрлийн бодлогод туслах үг хамгийн их гардаг. Үйл үгийг нь хараад ямар туслах үг шаардахыг тааварла.
| Хэлбэр | Утга | Жишээ |
|---|---|---|
| が (1) | Үйлийг хэн/юу хийснийг заана; асуух үгийн ард заавал «が» | だれが 来ましたか。— Хэн ирсэн бэ? |
| が (2) | «…боловч, гэвч» — хоёр өгүүлбэр холбоно | 冬の ウランバートルは 寒いですが、きれいです。— Өвлийн Улаанбаатар хүйтэн боловч сайхан. |
| を (1) | Үйлийн тусагдахуун («-ыг/-ийг») | 毎朝 牛乳を 飲みます。— Өглөө бүр сүү уудаг. |
| を (2) | Гарч/өнгөрч буй газар («-аас гарах») | 8時に 会社を 出ます。— 8 цагт ажлаасаа гарна. |
| に (1) | Орших газар (あります・います) | かばんの 中に さいふが あります。— Цүнхэнд түрийвч байна. |
| に (2) | Суух, орох зүйл («-д суух») | タクシーに 乗ります。— Таксинд сууна. |
| に (3) | Үйл чиглэсэн хүн («-д») | 母に 電話します。— Ээж рүүгээ утасдана. |
| に (4) | Тодорхой цаг хугацаа | 6時に 起きます。— 6 цагт босно. |
| に (5) | Зорилго: V-ます + に 行きます | 市場へ 肉を 買いに 行きます。— Зах руу мах авахаар явна. |
| で (1) | Үйл явагдах газар («-д») | 図書館で 勉強します。— Номын санд хичээл хийнэ. |
| で (2) | Хэрэгсэл, унаа («-аар») | バスで 学校へ 行きます。— Автобусаар сургууль руу явна. |
| へ | Чиглэл («руу/рүү»); «え» гэж уншина | 来月 モンゴルへ 帰ります。— Ирэх сард Монгол руу буцна. |
| と (1) | «ба, болон» — бүгдийг нь тоочих | りんごと バナナを 買いました。— Алим, банана авсан. |
| と (2) | «-тай хамт» | ボルドさんと サッカーを しました。— Болдтой хөл бөмбөг тоглосон. |
| から・まで | «-аас … хүртэл» (цаг, газар) | 月曜日から 金曜日まで 働きます。— Даваагаас Баасан хүртэл ажилладаг. |
| や・など | «…, … гэх мэт» — хэдийг нь л жишээлж тоочих | 冷蔵庫に 牛乳や 卵などが あります。— Хөргөгчинд сүү, өндөг гэх мэт юм байна. |
| の (1) | Эзэмшил («-ын/-ийн») | これは ボルドさんの かばんです。— Энэ Болдын цүнх. |
| の (2) | Материал, шинж («модон», «100 иенийн») | 木の いすを 買いました。— Модон сандал авсан. |
| の (3) | Гарал үүсэл («Монголын») | モンゴルの 肉は おいしいです。— Монголын мах амттай. |
| は (1) | Сэдэв («…бол»); «わ» гэж уншина | ボルドさんは 医者です。— Болд бол эмч. |
| は (2) | Харьцуулж онцлох | 肉は 食べますが、魚は 食べません。— Мах иддэг ч загас иддэггүй. |
| も (1) | «-ч бас» | 私も 学生です。— Би ч бас оюутан. |
| も (2) | Асуух үг + も + үгүйсгэл = «хэн ч/юу ч … үгүй» | 教室に だれも いません。— Ангид хэн ч алга. |
| か (1) | Асуух үг + か = «ямар нэг» | 何か 飲みますか。— Ямар нэг юм уух уу? |
| か (2) | Өгүүлбэрийн төгсгөлд — асуулт | これは だれの 本ですか。— Энэ хэний ном бэ? |
| ね | Сонсогчоос зөвшөөрөл, санал нийлэлт хүсэх («тийм ээ?») | 今日は 暑いですね。— Өнөөдөр халуун байна, тийм үү? |
| よ | Сонсогчийн мэдэхгүй мэдээллийг хэлэх («шүү») | あの 店の ボーズは おいしいですよ。— Тэр газрын бууз амттай шүү. |
| くらい(ぐらい) | Ойролцоо тоо хэмжээ, хугацаа («орчим») | 駅まで 10分くらい かかります。— Буудал хүртэл 10 минут орчим болно. |
| だけ | «зөвхөн, л» | 朝は コーヒーだけ 飲みました。— Өглөө зөвхөн кофе уусан. |