← JLPT N4
N4 · 第8章

Япон зочид буудалд (рёкан) өрөө захиалах

Энэ бүлгийн дараа: Утсаар хариуцсан ажилтанд хүслээ хэлж, асуулт асууж, захиалга хийх. Утсаар ажилтны өгсөн тайлбарыг ойлгож, түүнд тохирсон хариу өгөх.
Тэмдэглэгээний тайлбар

🔊 Аудио

CD 42 · Яриа (1)
TRY! N4 CD
0:000:00
Хурд:
TRY! N4 CD

🎬 Смит япон уламжлалт зочид буудал (рёкан) руу утасдаж, ирэх сарын 14-ний бямба гаригт хоёр хүний өрөө захиална. Ажилтан япон маягийн болон баруун маягийн өрөөний алийг сонгохыг асуухад Смит аль нь том болохыг лавлаад, япон маягийн өрөөг сонгож нэрээ хэлнэ.

68

«~болно, ~юм» — «です»-ийн хамгийн эелдэг хэлбэр

«~でございます» нь «~です»-ийн маш эелдэг хэлбэр. Дэлгүүр, зочид буудал, ресторанд ажилтан үйлчлүүлэгчтэй ярихдаа, эсвэл олон хүний өмнө үг хэлэхдээ хэрэглэнэ.

Утсаа авахдаа байгууллагын нэрээ хэлэх («~でございます»), бараа, байршлыг танилцуулах зэрэгт ихэвчлэн сонсогдоно. Монголоор утга нь «~болно», «~юм» хэвээр, зөвхөн хүндэтгэлийн өнгө нэмэгдэнэ.

Сурагч өөрөө хэрэглэх нь ховор ч үйлчилгээний газар сонсох нь их тул ойлгож сурах нь чухал.

Hai, Hān Hoteru de gozaimasu.
Байна уу, Хаан зочид буудал байна.
Kochira ga kongetsu no atarashii seihin de gozaimasu.
Энэ бол энэ сарын шинэ бүтээгдэхүүн болно.
A: Kutsu uriba wa nankai desu ka. B: Yonkai de gozaimasu.
A: Гутлын тасаг хэддүгээр давхарт вэ? B: 4-р давхарт байгаа.

💡 Plus「ございます」: «ございます» нь «あります»-ийн эелдэг хэлбэр. Ж: 「エレベーターは あちらに ございます」 (Цахилгаан шат тэнд байгаа), 「もうしわけ ございません」 (Уучлаарай — «もうしわけ ありません»-ийн илүү эелдэг хэлбэр).

💡 «でございます» (= です) ба «ございます» (= あります)-г андуурахгүй байх: «Энэ бол ~» гэвэл «でございます», «~байна (оршино)» гэвэл «ございます».

Дасгал (2)
69

«~гэсэн юм л даа…» — хүсэлт, нөхцөл байдлын өмнөх оршил

«~んですが» нь хүсэл, нөхцөл байдлаа эхлээд тайлбарлаж, дараа нь гол хүсэлтээ хэлэхийн өмнөх оршил. Монголоор «…гэсэн юм л даа, …» гэж зөөлөн эхлэхтэй адил.

Ихэнхдээ «~んですが…» гээд өгүүлбэрээ дуусгалгүй орхино. Ингэснээр сонсогч «энэ хүнд тусламж хэрэгтэй юм байна» гэж өөрөө ойлгож, хариу өгнө. Шууд «~してください» гэхээс хамаагүй зөөлөн.

Энгийн хэлбэр дээр залгана. な-тэмдэг нэр, нэр үгийн «だ» нь «な» болно: 「ひまなんですが」「がくせいなんですが」.

Sumimasen, Sufubātoru hiroba e ikitai n desu ga….
Уучлаарай, Сүхбаатарын талбай руу явмаар байгаа юм л даа…
Kinō koko de kasa o wasureta n desu ga, arimasen ka.
Өчигдөр энд шүхрээ мартсан юм, байхгүй юу?
Anō, kono shatsu, sukoshi chiisai n desu ga….
Өө, энэ цамц жаахан жижиг байна л даа… (солиулмаар байна).
A: Ashita wa yasumi na n desu ga, dokoka ikimasen ka. B: Ii desu ne.
A: Маргааш амралтын өдөр юм, хаа нэг газар явах уу? B: Сайхан байна.

💡 Нэр үг, な-тэмдэг нэрийн дараа «だんですが» биш «なんですが» болно.

💡 Хүсэлтээ бүрэн хэлэхгүй «~んですが…» гээд зогсох нь япончуудад эелдэг, байгалийн сонсогдоно.

Дасгал (2)
70

«~вэ?» — «ですか»-ийн эелдэг асуулт

«~でしょうか» нь «~ですか»-ийн эелдэг хэлбэр. Шууд «~ですか» гэхээс зөөлөн, «…болов уу?» гэсэн өнгөтэй тул үйлчлүүлэгч, дээд хүнээс асуухад тохиромжтой.

Тэмдэг нэр, нэр үг, асуух үгийн дараа залгана: 「いつでしょうか」「だいじょうぶでしょうか」「高いでしょうか」.

Хүсэлт, зөвшөөрөл асуухад ч хэрэглэнэ: 「すわっても いいでしょうか」 (Сууж болох уу?).

Sumimasen, tsugi no basu wa nanji deshō ka.
Уучлаарай, дараагийн автобус хэдэн цагт вэ?
Kono hoteru kara kūkō made tōi deshō ka.
Энэ зочид буудлаас нисэх онгоцны буудал хүртэл хол болов уу?
Shitsurei desu ga, dochira-sama deshō ka.
Уучлаарай, та хэн билээ?
Sensei, ashita kenkyūshitsu e itte mo ii deshō ka.
Багшаа, маргааш судалгааны өрөөнд тань очиж болох уу?

💡 «だれ»-ийн оронд «どちらさま» хэрэглэвэл илүү эелдэг: 「どちらさまでしょうか」.

Дасгал (2)
71

«A, B хоёрын аль нь ~ вэ?» — хоёроос сонгуулах

«AとBと、どちらが~か» нь хоёр зүйлийг харьцуулж, аль нь илүү болохыг асуух хэлбэр. Монголоор «A, B хоёрын аль нь …вэ?» гэсэнтэй адил.

Асуух үг нь заавал «どちら» (ярианд «どっち»). Хоёр зүйлийн тухай асуухад «何が/どれが» хэрэглэдэггүй.

Үйл үгийг харьцуулахдаа «の» залгаж нэр үг болгоно: 「バスで 行くのと あるくのと、どちらが いいですか」.

Airagu to gyūnyū to, dochira ga suki desu ka.
Айраг, сүү хоёрын алинд нь илүү дуртай вэ?
Uranbātoru to Daruhan to, dochira ga ōkii desu ka.
Улаанбаатар, Дархан хоёрын аль нь том вэ?
Densha de iku no to basu de iku no to, dochira ga hayai desu ka.
Галт тэргээр явах, автобусаар явах хоёрын аль нь хурдан бэ?

💡 «よろしいでしょうか» нь «いいですか»-ийн маш эелдэг хэлбэр; ажилтан үйлчлүүлэгчээс сонголт асуухдаа хэрэглэнэ.

Дасгал (2)
72

«~нь илүү» — хоёроос нэгийг сонгох

«~のほうが…» нь хоёр зүйлийг харьцуулаад нэгийг нь сонгож, «энэ нь илүү …» гэж хэлэхэд хэрэглэнэ. «どちらが~か» асуултын хариулт болно.

Нэр үгэнд «のほうが», тэмдэг нэр, үйл үгэнд шууд «ほうが» залгана: 「軽いほうが いい」「早く 行くほうが いい」.

Хоёулаа адилхан бол «どちらも~» гэж хариулна: 「どちらも 好きです」.

A: Hoteru to geru to, dotchi ga ii? B: Geru no hō ga ii na.
A: Зочид буудал, гэр хоёрын аль нь дээр вэ? B: Гэр нь дээр юм шиг.
A: Ocha to kōhī to, dochira ga ii desu ka. B: Dochira mo suki desu ga, kyō wa ocha no hō ga ii desu.
A: Цай, кофе хоёрын аль нь вэ? B: Хоёуланд нь дуртай, гэхдээ өнөөдөр цай нь дээр.
Ryokō no nimotsu wa sukunai hō ga ii desu yo.
Аяллын ачаа цөөн байх нь дээр шүү.
Дасгал (2)
73

«A-аас B нь илүү ~» — харьцуулах

«AよりBのほうが~» нь A-тай харьцуулахад B нь илүү ~ гэдгийг хэлнэ. «より» = монголын «-аас/-ээс» (харьцуулах тийн ялгал).

Монгол хэлний дараалал «A-аас B нь том» гэж ойролцоо тул сурахад амар. Зөвхөн «のほうが»-г B-ийн ард тавихаа мартахгүй.

«少し», «ずっと» (хамаагүй) зэргийг тэмдэг нэрийн өмнө нэмж хэр их ялгаатайг хэлж болно.

Uranbātoru yori Gobi no hō ga atsui desu.
Улаанбаатараас говь нь халуун.
Basu yori chikatetsu no hō ga zutto hayai desu yo.
Автобуснаас метро хамаагүй хурдан шүү.
Hoteru ni tomaru yori tomodachi no uchi ni tomaru hō ga tanoshii desu.
Зочид буудалд буухаас найзынхаа гэрт буух нь илүү хөгжилтэй.
Дасгал (2)
74

«~-ийг сонгоё, ~болгоё» — шийдвэр гаргах

«~にする» нь ярьж буй хүн хэд хэдэн хувилбараас өөрөө сонгож шийдсэнээ хэлэхэд хэрэглэнэ. Дэлгүүр, ресторанд «~にします» гэвэл «~-ийг авъя».

Асуухдаа «何に しますか» (Юу авах вэ?, Юуг сонгох вэ?). Монголоор «~-ийг сонгоё», «~болгоё» гэсэнтэй ойролцоо.

N5-д үзсэн «~に なります» (аяндаа болох)-оос ялгаатай: «にする» бол хүний өөрийн сонголт, шийдвэр.

A: Nomimono wa nani ni shimasu ka. B: Watashi wa kōcha ni shimasu.
A: Уух юмаа юу авах вэ? B: Би хар цай авъя.
Ryokō wa hachigatsu ni shimashō.
Аяллаа 8-р сард хийе (8-р сар болгоё).
Ame desu kara, kyō no renshū wa taiikukan ni shimasu.
Бороотой болохоор өнөөдрийн бэлтгэлийг спорт зааланд хийнэ.
Дасгал (2)

🎬 Смит рёкан руу галт тэргээр очих гэж байгаа тул газрыг амархан олох эсэхийг асууна. Ажилтан анх ирж буй хүнд олоход хэцүү байж магадгүй гэж хэлээд буудлаас машинаар тосохыг санал болгоно. Смит орой 5 цагийн орчим хүрэх бөгөөд буудалд буухаараа утасдана гэж тохирно.

75

«~хийхэд амар, амархан ~болдог»

«~やすい» нь ямар нэг зүйлийг хийхэд хялбар гэдгийг хэлнэ: 「読みやすい」 (уншихад амар), 「食べやすい」 (идэхэд амар).

Мөн тухайн зүйлийн шинж чанараас болж ямар нэг байдалд амархан ордог гэсэн утгатай: 「こわれやすい」 (амархан эвдэрдэг), 「つかれやすい」 (амархан ядардаг).

Үйл үгийн ます-хэлбэрээс «ます»-г хасаад «やすい» залгана. Үр дүн нь い-тэмдэг нэр болох тул «やすくて», «やすくない», «やすく なる» гэж хувирна.

Kono jisho wa ji ga ōkikute tsukaiyasui desu.
Энэ толь бичгийн үсэг том болохоор хэрэглэхэд амар.
Fuyu wa michi ga suberiyasui desu kara, ki o tsukete kudasai.
Өвөл зам хальтиргаатай (амархан хальтирдаг) болохоор болгоомжтой байгаарай.
Borudo-sensei no setsumei wa itsumo wakariyasui desu.
Болд багшийн тайлбар үргэлж ойлгомжтой.

💡 «やすい» (амар) нь «安い» (хямд)-тай дуудлага ижил боловч өөр үг. Энд ханзгүй «やすい» гэж бичдэг.

Дасгал (2)
76

«~хийхэд хэцүү, амархан ~болдоггүй»

«~にくい» нь «~やすい»-гийн эсрэг утга: хийхэд хэцүү гэсэн утгатай. 「歩きにくい」 (явахад хэцүү), 「読みにくい」 (уншихад хэцүү).

Мөн шинж чанараасаа болж тухайн байдалд амархан ордоггүйг хэлнэ: 「かわきにくい」 (хатах нь удаан), 「こわれにくい」 (амархан эвдэрдэггүй, бат бөх).

Залгалт нь «やすい»-тай адил: V-ます үндэс + にくい. Мөн い-тэмдэг нэр шиг хувирна.

Kono kutsu wa omokute arukinikui desu.
Энэ гутал хүнд болохоор явахад хэцүү.
Fuyu wa sentakumono ga kawakinikui desu.
Өвөл угаасан хувцас удаан хатдаг.
Kono kaban wa jōbu de kowarenikui desu.
Энэ цүнх бат бөх тул амархан эвдэрдэггүй.

💡 «かもしれません» (~байж магадгүй)-тай хамт «わかりにくいかもしれません» гэвэл «олоход хэцүү байж магадгүй» гэсэн зөөлөн анхааруулга болно.

Дасгал (2)
77

«(танд) ~хийж өгье» — даруу хэлбэр

«お~する» нь ярьж буй хүн өөрөө сонсогчийн (дээд хүний) төлөө ямар нэг зүйл хийхээ даруу, хүндэтгэлтэйгээр хэлэхэд хэрэглэнэ. Өөрийгөө «доош» тавьж, нөгөө хүнийг хүндэлж буй хэлбэр.

I, II бүлгийн үйл үгэнд: お + ます-хэлбэрийн үндэс + する(します): 待ちます → お待ちします, 持ちます → お持ちします.

«する»-тэй нэр үгэнд ихэвчлэн «ご» залгана: ご案内します, ごしょうかいします, ごせつめいします, ごれんらくします. (Гэхдээ «お電話します», «お願いします» гэх мэт «お» авдаг нь ч бий.)

III бүлгийн «する», «来る»-д энэ хэлбэрийг хэрэглэдэггүй.

Eki ni tsuitara, kuruma de omukae ni ikimasu. Eki no mae de omachi shimasu ne.
Буудалд хүрвэл машинаар тосъё. Буудлын урд хүлээж байя.
Sensei, omosō desu ne. Kaban, omochi shimasu.
Багшаа, хүнд юм шиг байна. Цүнхийг тань барьж өгье.
Dewa, watashi ga kaijō o goannai shimasu.
За тэгвэл, би та нарт танхимыг танилцуулж (хөтөлж) өгье.
Jikan ga kimattara, sugu gorenraku shimasu.
Цаг нь тогтвол даруй танд холбогдоно.

💡 📎 «お~いたします» нь «お~します»-оос ч илүү эелдэг. Үйлчлүүлэгчтэй, ажил хэргийн орчинд их хэрэглэнэ: 「お部屋まで お運びいたします」「メールで お送りいたします」「ご案内いたします」.

💡 Даруу хэлбэр (お~する) нь зөвхөн ӨӨРИЙН үйлдэлд. Нөгөө хүний үйлдлийг «お待ちします» гэж хэлж болохгүй (түүнд хүндэтгэлийн хэлбэр — №87 «お~になる» хэрэглэнэ).

Дасгал (2)