«~ば、…» нь «хэрэв ~ бол …» гэсэн нөхцөлийг хэлнэ. Ихэвчлэн хүслээ биелүүлэхэд шаардлагатай нөхцөлийг хэлэхэд хэрэглэнэ: «эрт гарвал амжина». Монголоор «~вал/~бол».
Үйл үг: I бүлэг — толь бичгийн хэлбэрийн төгсгөлийн «う»-эгшигт үеийг «え»-эгшигт болгоод «ば» (書く → 書けば, 読む → 読めば); II бүлэг — «る»-г «れば» болгоно (食べる → 食べれば, 起きる → 起きれば); III бүлэг — 来る → 来れば, する → すれば.
い-тэмдэг нэр: «い» → «ければ» (おいしい → おいしければ, いい → よければ). な-тэмдэг нэр, нэр үг: «なら» (元気なら, 雨なら).
Үгүйсгэл: «~ない» → «~なければ» (見なければ, 高くなければ, きれいじゃなければ, 雨じゃなければ).
毎日練習すれば、上手になりますよ。
Mainichi renshū sureba, jōzu ni narimasu yo.
Өдөр бүр дасгал хийвэл сайжирна шүү.
この地図を見れば、道がすぐわかります。
Kono chizu o mireba, michi ga sugu wakarimasu.
Энэ газрын зургийг харвал замаа шууд олно.
天気がよければ、日曜日にテレルジへ行きましょう。
Tenki ga yokereba, nichiyōbi ni Tereruji e ikimashō.
Цаг агаар сайхан байвал ням гаригт Тэрэлж рүү явъя.
早く出なければ、バスに間に合いませんよ。
Hayaku denakereba, basu ni maniaimasen yo.
Эрт гарахгүй бол автобусандаа амжихгүй шүү.
💡 «いい» нь үл хамаарах: «いければ» биш «よければ».
💡 Энэ нөхцөлийн утга нь №11-ийн «~たら»-тай ойролцоо боловч «~ば» нь «үүнийг хийвэл (л) болно» гэсэн нөхцөлийг илүү онцолдог.