← JLPT N3
N3 · 第9章

Интоорын цэцэг үзэх

Энэ бүлгийн дараа: Өдөр тутмын ойр сэдвийн талаар өөрийн бодол, мэдрэмжээ илэрхийлэх. Онцгой анхаардаг, дуртай зүйлийнхээ талаар сэтгэлээ илэрхийлэх.
Тэмдэглэгээний тайлбар

🔊 Аудио

CD 48 · Бичвэр (1)
TRY! N3 CD
0:000:00
Хурд:
TRY! N3 CD

🎬 Хувийн блог маягийн эссэ бичвэр (босоо бичлэг). Зохиогч хавар болгон «хэзээ, хэнтэй, хаана» ханами хийх нь өөрт нь том асуудал болдгийг өгүүлж, цэцэг дэлгэрэх үеийн богино хугацаа, алдартай газрын арга хэмжээ, найзуудтайгаа шуугиантай очих дуртайгаа хөнгөн өнгөөр бичжээ.

79

«~хийсний дараа л (…болно); ~хийхгүй бол (…болохгүй)»

«~てからでなければ…/~てからでないと…» нь «~» гэдэг нөхцөл биелэхээс нааш «…» хийх боломжгүй гэдгийг хэлнэ. Монголоор «~хийсний дараа л …», «~хийхээс нааш … болохгүй» гэсэнтэй дүйнэ.

Ард нь заавал сөрөг утгатай илэрхийлэл ирнэ: «できない», «難しい», «~られない», «だめだ» г.м. Эерэг «できる» гэж төгсгөж болохгүй.

Ярианд ард талыг нь орхиж «~てからでないと…。» гэж дуусгах нь элбэг — «(тэгэхээс нааш) болохгүй шүү» гэсэн санаа ойлгогдоно.

Kono daigaku de wa, shiken ni gōkaku shite kara de nakereba ryō ni hairemasen.
Энэ их сургуульд шалгалтад тэнцсэний дараа л дотуур байранд орж чадна (тэнцэхээс нааш орж болохгүй).
Kuruma o kau ka dō ka wa, kazoku to hanashiatte kara de nai to kimerarenai.
Машин авах эсэхээ гэр бүлтэйгээ ярилцахаас нааш шийдэж чадахгүй.
Fuyu no Gobi e iku nara, tenki yohō o kakunin shite kara de nai to abunai yo.
Өвлийн говь руу явах бол цаг агаарын мэдээг шалгахгүйгээр явах аюултай шүү.
A: Kono bōzu, mō tabete ii? B: Mada. Mō sukoshi mushite kara de nai to….
A: Энэ бууз идэж болох уу? B: Хараахан болоогүй. Жаахан жигнэхээс нааш…

💡 Чухал байдал: ★★

💡 Энгийн «~てから» (дараа нь) нь зөвхөн дараалал заана. «~てからでなければ» бол «түүнээс өмнө боломжгүй» гэсэн хатуу нөхцөл, ард нь сөрөг утга ирдэг.

💡 Ард нь эерэг хүсэлт, зөвлөмж («~ましょう», «~てください») ирвэл энгийн «~てから» хэрэглэнэ.

Дасгал (2)
80

«яг л ~ юм шиг» — бодит бус зүйлтэй адилтгах

«~かのようだ» нь бодит байдал дээр тийм биш ч яг тийм юм шиг санагдаж, харагдаж байгааг илэрхийлнэ. Монголоор «яг л ~ юм шиг», «~ мэт».

Үйл үгийн энгийн (Plain) хэлбэрт залгана. Тэмдэг нэр болон нэр үгтэй бол «~であるかのように» хэлбэр хэрэглэгдэнэ: 「自分の家であるかのように」.

Ихэвчлэн «まるで» (яг л)-тай хамт хэрэглэгдэж, адилтгалыг хүчтэй болгоно. Үйл үгийг тодорхойлбол «かのように», нэр үгийг тодорхойлбол «かのような + N».

Otōto wa marude nani mo kiite inakatta ka no yō ni, terebi o mitsuzuketa.
Дүү маань яг л юу ч сонсоогүй юм шиг зурагтаа үзсээр байлаа.
Gogatsu na no ni, fuyu ni modotta ka no yō na samusa da.
5-р сар мөртлөө яг л өвөл эргэж ирсэн юм шиг хүйтэн байна.
Yūgata no sōgen wa, sora zentai ga moete iru ka no yō ni akaku mieta.
Үдшийн тал нутагт тэнгэр бүхэлдээ шатаж байгаа мэт улаан харагдав.
Borudo-san wa hajimete atta hito to mo, mukashi kara no tomodachi de aru ka no yō ni hanasu.
Болд анх уулзсан хүнтэй ч яг л олон жилийн найз юм шиг ярьдаг.

💡 Чухал байдал: ★

💡 «~ようだ» (N4) нь ихэвчлэн «тийм бололтой» гэсэн таамаг ч байж болдог. «~かのようだ» бол «үнэндээ тийм биш» гэдэг нь тодорхой адилтгал.

💡 Холбоотой: 27 「パーティーのような」, 42 「本当のハムのように」 — «~のような/ように» (адилтгал, жишээ).

Дасгал (2)
81

«~байх хооронд, ~өөрчлөгдөхөөс өмнө»

«~うちに» нь ямар нэг өөрчлөлт гарахаас өмнө, одоогийн байдал хэвээр байх хооронд ямар нэг зүйл хийх нь зүйтэй, хиймээр байна гэдгийг хэлнэ. Монголоор «~байх дээрээ», «~байхад нь», «~болохоос өмнө».

Ард нь ихэвчлэн «~たほうがいい», «~よう», «~ておく», «~なければならない», «~てください» зэрэг зөвлөмж, хүсэл, үүрэг ирнэ.

Үгүйсгэл хэлбэртэй хамт хэрэглэвэл «~ないうちに» = «~болчихоогүй байхад»: 「暗くならないうちに帰ろう」 (харанхуй болохоос өмнө харья).

Sūpu ga samenai uchi ni, dōzo meshiagatte kudasai.
Шөл хөрөхөөс өмнө (халуун дээр нь) зооглоорой.
Sobo ga genki na uchi ni, issho ni inaka e ryokō shitai.
Эмээ маань эрүүл чийрэг байхад нь хамт хөдөө аялмаар байна.
Wakai uchi ni, iroiro na kuni o mite oita hō ga ii.
Залуу байх дээрээ олон улс орныг үзчихсэн нь дээр.
Mise ga aite iru uchi ni, gyūnyū o katte koyō.
Дэлгүүр онгорхой байхад нь сүү аваад ирье.

💡 Чухал байдал: ★★★

💡 Үйл үгтэй бол ихэвчлэн «~ている» (үргэлжилж буй байдал) эсвэл «~ない» хэлбэр; шууд «V-る + うちに» (жишээ нь 「出かけるうちに」) энэ утгаар хэрэглэгдэхгүй.

💡 «~前に» нь зөвхөн цаг хугацааны дарааллыг заадаг бол «~うちに» нь «энэ боломж алга болохоос өмнө амжих» гэсэн санааг агуулна.

💡 Холбоотой: 68 「住んでいるうちに慣れる」 — «~хийсээр байтал (аяндаа өөрчлөгдөх)» гэсэн өөр утга.

Дасгал (2)
82

«~д зориулсан» — тодорхой бүлэгт зориулах

«~向け» нь тодорхой хүн, бүлэг хүмүүст (хүүхэд, гадаадынхан, эхлэгчид г.м.) зориулж хийсэн, бэлтгэсэн зүйлийг илэрхийлнэ. Монголоор «~д зориулсан», «~д чиглэсэн».

Нэр үгийг тодорхойлбол «~向けの + N» (子ども向けの本), үйл үгийг тодорхойлбол «~向けに + V» (輸出向けに作る), өгүүлбэр төгсгөлд «~向けだ».

Зорилтот хэрэглэгчээ урьдчилан бодож хийсэн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний тухай ярихад их хэрэглэгдэнэ.

Kore wa ryūgakusei muke no Nihongo no shinbun desu.
Энэ бол гадаад оюутнуудад зориулсан япон хэлний сонин.
Kono kaisha wa kankōkyaku muke ni Mongoru no dentōteki na omiyage o tsukutte iru.
Энэ компани жуулчдад зориулж монгол уламжлалт бэлэг дурсгалын зүйл хийдэг.
Kono apuri wa kōreisha muke de, ji ga ōkikute tsukaiyasui.
Энэ апп ахмад настанд зориулагдсан тул үсэг нь том, хэрэглэхэд хялбар.

💡 Чухал байдал: ★

💡 Plus「~向き」(★): «~向き» нь тухайн зүйлийн угаасаа байгаа шинж чанар нь хэн нэгэнд тохирох, зохих гэдгийг хэлнэ («~д тохиромжтой»). «向け» = зориулж хийсэн (санаатай), «向き» = шинж чанараараа тохирч байна. Жишээ: 「この山道は急なので、初心者向きではない」 (энэ уулын зам эгц тул эхлэгчдэд тохиромжгүй), 「サラさんは明るくて、接客向きの性格だ」 (Сараа цовоо тул үйлчилгээний ажилд тохирсон зантай).

Дасгал (2)
83

«~-аас хамаарч (өөр өөр)»

«~によって» нь хүн, газар, цаг хугацаа гэх мэтээс хамаарч үр дүн, байдал нь өөр өөр байна гэдгийг илэрхийлнэ. Монголоор «~-аас хамаарч», «~бүр өөр».

Ард нь ихэвчлэн «違う», «変わる», «異なる», «さまざまだ», «それぞれだ» зэрэг ялгааг заасан үг ирнэ. Нэр үгийг тодорхойлбол «~による + N»: 「地域による違い」.

Асуух үгтэй өгүүлбэр ба «~かどうか»-д мөн залгана: 「何を選ぶかによって」, 「晴れるかどうかによって」.

Mongoru de wa chihō ni yotte, bōzu no katachi ya aji ga sukoshi chigau.
Монголд нутаг орноосоо хамаарч бууз хэлбэр, амт нь бага зэрэг өөр.
Kisetsu ni yotte, hoteru no ryōkin ga ōkiku kawarimasu.
Улирлаас хамаарч зочид буудлын үнэ ихээхэн өөрчлөгддөг.
Tenki ga ii ka dō ka ni yotte, ashita no yotei o kimemashō.
Цаг агаар сайхан эсэхээс хамаарч маргаашийн төлөвлөгөөгөө шийдье.
Nenrei ni yoru kangaekata no chigai wa, doko no kuni ni mo aru.
Наснаас шалтгаалсан үзэл бодлын ялгаа аль ч улсад байдаг.

💡 Чухал байдал: ★★★

💡 📎「~によっては」(★★): «зарим тохиолдолд (онцгой байдал үүснэ)» гэж хэлэхэд хэрэглэнэ. Ард нь «~こともある», «~かもしれない», «~場合もある» ирнэ. Жишээ: 「道路の状態によっては、到着が遅れるかもしれません」 (замын байдлаас шалтгаалж хүрэх нь хоцорч магадгүй).

💡 Холбоотой: 21 「インターネットによる申し込み」 (арга хэрэгсэл), 58 「大雨による山崩れ」 (шалтгаан) — «による»-ийн өөр утгууд.

Дасгал (2)

🎬 Өмнөх эссэгийн үргэлжлэл. Зохиогч ажлын завгүй үед найзаасаа «Өнөөдөр явах уу?» гэсэн дуудлага ирэхэд тэсэж чадалгүй зөвшөөрдгөө, мөн жил бүр гэр бүлээрээ очдог нам гүм дуртай газар, дэлгүүр явах замдаа хардаг хөршийн интоор мод зэрэг өөрийн онцгой хайртай ханами-гийн дурсамжаа өгүүлнэ.

84

«яг ~ хийж байх үед (гэнэт…)»

«~最中に» нь ямар нэг зүйл яг хийгдэж, ид өрнөж байх тэр мөчид санаанд оромгүй зүйл тохиолдсоныг илэрхийлнэ. Монголоор «яг ~ хийж байтал», «ид ~ -ын үеэр».

Ихэвчлэн саад болж, төвөг удсан нөхцөлд хэрэглэгдэнэ: «ярилцлагын дундуур утас дуугарав» г.м.

«~最中だ» гэж өгүүлбэр төгсгөвөл «одоо яг ид ~ хийж байна (саад болох хэрэггүй)» гэсэн утга.

Shiken no saichū ni, tonari no hito no keitai denwa ga natta.
Яг шалгалт өгч байх үед хажуугийн хүний гар утас дуугарав.
Shawā o abite iru saichū ni, oyu ga denaku natta.
Шүршүүрт орж байтал халуун ус гэнэт тасарчихлаа.
Ima, kaigi no saichū da kara, ato de denwa suru ne.
Одоо яг хурал дээр байгаа тул дараа залгая.

💡 Чухал байдал: ★★

💡 «~うちに» нь «өөрчлөлт гарахаас өмнө (амжиж хийх)», «~間» нь хугацааны туршид гэсэн утгатай. «~最中に» бол яг ид үйл явц дунд гэнэтийн зүйл тохиолдох.

💡 «途中» нь зам, үйл ажиллагааны «дундуур» (дуусаагүй) гэсэн утга: 「帰る途中で」. «最中» нь ид оргил үед гэсэн өнгөтэй.

Дасгал (2)
85

«хийж эхлээд дуусгаагүй, хагас дутуу»

«~かけ» нь ямар нэг зүйлийг хийж эхэлсэн боловч дуусаагүй, дундуураа байгаа байдлыг илэрхийлнэ. Монголоор «хагас ~-сан», «~-ж эхлээд орхисон».

Үйл үгийн ます-үндэст залгана: 読みかけの本 (уншиж дуусаагүй ном), 飲みかけのお茶 (ууж байгаад орхисон цай).

«~かけた», «~かけて» хэлбэрээр «~-ж эхлээд (зогсох)» гэж ч хэрэглэнэ: 「言いかけてやめた」 (хэлэх гэж байгаад болив).

Tsukue no ue ni, nomikake no kōhī ga oite aru.
Ширээн дээр ууж байгаад орхисон кофе байна.
Kono hon wa mada yomikake da kara, kaesanaide.
Энэ номыг уншиж дуусаагүй байгаа тул бүү буцааж өгөөрэй.
Sara-san wa nanika iikakete, kyū ni damatte shimatta.
Сараа ямар нэг юм хэлэх гэж байснаа гэнэт дуугүй болчихлоо.
Kakikaketa mēru o, machigaete okutte shimatta.
Бичиж дуусаагүй имэйлээ андуурч илгээчихлээ.

💡 Чухал байдал: ★★

💡 Нэр үгийн өмнө «~かけの + N» (の-тэй); өгүүлбэрийн төгсгөлд «~かけだ».

Дасгал (2)
86

«~хийхгүй байж чадахгүй, тэсэлгүй ~ хийчихдэг»

«~ずにはいられない» нь өөрийгөө барьж чадалгүй, яаж ч хичээсэн ~ хийчихдэг гэдгийг илэрхийлнэ. Монголоор «~-хгүй байж тэсэхгүй», «аргагүй ~-чихдэг».

Үйл үгийн ない-хэлбэрээс «ない»-г хасаад «ずにはいられない» залгана: 笑わない → 笑わずにはいられない. «する» нь «せずにはいられない» болно.

Ихэвчлэн ярьж буй хүний өөрийн сэтгэлийн хөдлөл, дур хүслийг илэрхийлнэ. Бусдын тухай бол «~らしい», «~だろう» зэргийг нэмнэ.

Ano eiga no rasuto shīn wa, nakazu ni wa irarenakatta.
Тэр киноны төгсгөлийн хэсгийг үзээд уйлахгүй байж чадсангүй.
Oishisō na hōshōru no nioi ga suru to, tabezu ni wa irarenai.
Амттай хуушуурын үнэр ханхлахад идэхгүй байж тэсэхгүй.
Borudo-san wa komatte iru hito o miru to, tetsudawazu ni wa irarenai seikaku da.
Болд зовж байгаа хүнийг хараад туслахгүй байж чаддаггүй зантай.
Shiai no kekka ga ki ni natte, sumaho o kakunin sezu ni wa irarenai.
Тэмцээний дүн сонирхолтой байгаа болохоор утсаа шалгахгүй байж тэсэхгүй байна.

💡 Чухал байдал: ★

💡 «する» → «しずに» биш «せずに» болно. Энэ нь хамгийн түгээмэл алдаа.

💡 Plus「~ないではいられない」(★): ижил утгатай, арай ярианы хэлбэр. V-ない + ではいられない: 「笑わないではいられない」, 「毎朝走らないではいられない」.

Дасгал (2)