← JLPT N3
N3 · 第8章

Ажлын ярилцлага

Энэ бүлгийн дараа: Анх уулзаж буй хүнд хүндэтгэл илэрхийлэх үндсэн хэллэгүүдийг ашиглан мэндлэх, асуултад хариулах.
Тэмдэглэгээний тайлбар

🔊 Аудио

CD 44 · Яриа
TRY! N3 CD
0:000:00
Хурд:
TRY! N3 CD

🎬 Ажлын ярилцлагын харилцан яриа (албан ёсны, хүндэтгэлийн хэл). Гадаад залуу эмэгтэй дизайны компанид ярилцлагад орж, өөрийг нь танилцуулсан багшийн нэрийг дурдан мэндэлж, энэ компанийг Японд ирэхээсээ өмнө мэддэг байсан тухай хэлнэ. Ярилцлага авагч бүтээлийнх нь талаар асуухад тэрээр бүтээлээ үзүүлж, мэргэжилтнээс зөвлөгөө авахыг хүсээд, товч илтгэлээ эелдэгээр эхлүүлнэ.

72

«~өгсөн, ~ж хайрласан» — «~てもらう/~てくれる»-гийн хүндэтгэлийн хэлбэр

«お/ご~いただく» нь «~てもらう»-гийн, «お/ご~くださる» нь «~てくれる»-гийн хүндэтгэлийн хэлбэр. Бусдын надад хийсэн сайн үйлийг хүндэтгэлтэйгээр илэрхийлнэ.

Япон гаралтай үйл үгэнд «お + V-ます үндэс» (お待ち, お集まり), хятад гаралтай үйлдэл заасан нэр үгэнд «ご + N» (ご紹介, ご参加, ご協力) залгана.

Монгол хэлэнд «~ж өгсөнд баярлалаа», «~ж хайрласан» гэж хүндэтгэлийн өнгө нэмдэгтэй төстэй. «いただく» бол сонсогчоос хүлээн авах талаас (би ~лгэсэн), «くださる» бол өгөх талаас (та ~ж өгсөн) хэлнэ.

Honjitsu wa oisogashii naka, gosanka itadaki, arigatō gozaimasu.
Өнөөдөр завгүй байхад оролцсонд тань баярлалаа.
Sensei ga okaki kudasatta suisenjō no okage de, gōkaku dekimashita.
Багшийн бичиж өгсөн тодорхойлолтын ачаар тэнцэж чадлаа.
Ōku no minasama ni gokyōryoku itadaki, ibento wa buji ni owarimashita.
Олон хүний хамтын ажиллагаагаар арга хэмжээ амжилттай өндөрлөлөө.
Goraiten kudasaimashite, makoto ni arigatō gozaimasu.
Манай дэлгүүрт ирж үйлчлүүлсэнд чин сэтгэлээсээ баярлалаа.

💡 Чухал байдал: ★★

💡 Хэрэглээ: дээд хүн, анх уулзаж буй хүн, үйлчлүүлэгчид хандахад.

💡 «いただく»-тай хэрэглэхэд үйлдэл хийсэн хүнийг «に»-ээр, «くださる»-тай хэрэглэхэд «が»-гаар заана: 「先生にご紹介いただいた」, 「先生がご紹介くださった」.

Дасгал (2)
73

Эелдэг ярианд ч хэрэглэгддэг товчилсон хэлбэрүүд

«~てます», «~ときます», «~ちゃいます» зэрэг товчилсон хэлбэр нь ярианы хэл боловч ます-тэй хамт эелдэг ярианд ч түгээмэл хэрэглэгддэг: 「お待ちしてました」 (хүлээж байлаа).

«~ている» → «~てる» («い» унана), «~ておく» → «~とく», «~てしまう» → «~ちゃう» («~でしまう» → «~じゃう»).

Маш албан ёсны бичгийн хэлэнд бүтэн хэлбэрийг хэрэглэх нь зөв, харин ярилцлага, ажлын ярианд товчилсон хэлбэр сонсогдох нь ердийн зүйл.

A: Buchō wa dochira desu ka. B: Ima, okyakusama to hanashitemasu.
A: Дарга хаана байна? B: Одоо зочинтой ярьж байна.
Shiryō wa kochira de kopī shitokimasu ne.
Материалыг бид эндээ хувилчихъя.
Sumimasen, isoide iru node saki ni kaecchaimasu ne.
Уучлаарай, яарч байгаа болохоор түрүүлээд харьчихъя.
Maiasa, kaisha made aruitemasu.
Өглөө бүр ажил хүртэлээ алхдаг.

💡 Чухал байдал: ★

💡 Хэрэглээ: албан, хатуу хэллэг — дотны хүнтэй ярихад хэрэглэхгүй.

💡 Холбоотой: 31「毎日練習してるんだ」 — энгийн ярианы «~てる» хэлбэр.

Дасгал (2)
74

Өөрийгөө даруулах тусгай үгс (謙譲語)

Нөгөө хүнд хүндэтгэл үзүүлж өөрийн үйлдлийн тухай ярихдаа зарим үйл үгийг тусгай даруу үгээр сольдог. Энэ бүлэгт: 会う → お目にかかる (уулзах), 見せる → お目にかける (үзүүлэх), もらう → ちょうだいする (авах, хүртэх), 知る → 存じ上げる (хүнийг мэдэх).

Монгол хэлэнд «бараалхах», «айлтгах», «хүртэх» гэх мэт даруулах үгтэй төстэй. Өгүүлэгдэхүүн нь үргэлж «би / манай тал».

«~ており» нь «~ていて»-гийн албан ёсны хэлбэр: 「存じ上げており、…」 (мэддэг байсан бөгөөд…).

Shachō ni ome ni kakarete, kōei desu.
Захиралтай уулзаж байгаадаа нэр төр гэж бодож байна.
Atarashii sakuhin o minasama ni ome ni kaketai to omoimasu.
Шинэ бүтээлээ та бүхэнд үзүүлмээр байна.
A: Eigyōbu no Yamada o gozonji desu ka. B: Hai, onamae wa zonjiagete orimasu.
A: Борлуулалтын хэлтсийн Ямадаг мэдэх үү? B: Тийм, нэрийг нь мэднэ.
A: Dōzo, ocha o. B: Arigatō gozaimasu. Chōdai shimasu.
A: Цай уугаарай. B: Баярлалаа, хүртье.

💡 Чухал байдал: ★★

💡 Хэрэглээ: дээд хүн, анх уулзаж буй хүн, үйлчлүүлэгчид хандахад.

💡 «ご存知ですか» бол нөгөө хүнийг өргөмжилсөн (尊敬語) асуулт, харин «存じ上げる» бол өөрийгөө даруулсан (謙譲語) хариулт. Асуултад «存じ上げますか» гэж, хариултад «ご存知です» гэж андуурч хэрэглэхгүй.

💡 «お目にかかる» (уулзах) ба «お目にかける» (үзүүлэх)-г андуурах нь элбэг — «かかる» = уулзах, «かける» = үзүүлэх.

Дасгал (2)
75

«~байгаа юу, ~ж байна уу» — хүндэтгэлийн «~ている»

«お/ご~です» нь хүндэтгэх хүнийхээ «~ている» байдлыг өргөмжлөн хэлэхэд хэрэглэнэ: 「お待ちです」 (хүлээж байна), 「お持ちですか」 (танд байгаа юу).

待つ, 持つ, 帰る, 探す зэрэг үйл үг болон 滞在, 専攻, 研究, 担当, 活躍 зэрэг нэр үгтэй хэрэглэгдэнэ: ご滞在ですか, ご研究です.

見ます, 寝ます гэх мэт ます-хэлбэрийн үндэс нь нэг үетэй үйл үгэнд хэрэглэдэггүй («お見です» гэдэггүй).

Pasupōto o omochi desu ka.
Паспорт тань байгаа юу?
Uranbātoru ni wa nannichikan gotaizai desu ka.
Улаанбаатарт хэд хоног байх вэ?
Shachō wa ōsetsushitsu de omachi desu.
Захирал зочны өрөөнд хүлээж байна.
Tanaka-sensei wa daigaku de kankyō mondai o gokenkyū desu.
Танака багш их сургуульд байгаль орчны асуудал судалж байгаа.

💡 Чухал байдал: ★★

💡 Хэрэглээ: дээд хүн, анх уулзаж буй хүн, үйлчлүүлэгчид хандахад.

💡 📎 (★★) «お + V-ます» хэлбэр нэр үг болж ч хэрэглэгддэг: 「お待ちのお客様」 (хүлээж буй үйлчлүүлэгч), 「お降りの際」 (буух үедээ), 「お帰りの方」 (буцах хүн). Мэдээлэл, зарлалд их гардаг.

Дасгал (2)
76

«~болох болов уу?» — эелдэг асуулт, хүсэлт

«~でしょうか» нь асуулт эсвэл хүсэлтийг илүү зөөлөн, эелдэгээр хэлэхэд хэрэглэнэ: 「いつごろ届きますでしょうか」.

«~ますか» гэхийн оронд «~ますでしょうか», «~ていただけますか»-ын оронд «~ていただけますでしょうか» гэвэл хүндэтгэл нэмэгдэнэ.

Монголоор «~болох болов уу?», «~ж болох болов уу?» гэсэн даруу асуулттай дүйнэ.

Kono shorui, ashita made ni mite itadakemasu deshō ka.
Энэ бичгийг маргааш гэхэд харж өгч болох болов уу?
Mensetsu ni wa nani o motte ikeba yoroshii deshō ka.
Ярилцлагад юу авч очвол зүгээр вэ?
Ima, sukoshi ojikan yoroshii deshō ka.
Одоо жаахан завтай байна уу?
Senjitsu ookuri shita shiryō ni machigai wa nakatta deshō ka.
Өмнө нь илгээсэн материалд алдаа байгаагүй болов уу?

💡 Чухал байдал: ★★★

💡 Хэрэглээ: албан, хатуу хэллэг — дотны хүнтэй ярихад хэрэглэхгүй.

💡 ❗ «~です» + でしょうか → «です» унана: 「よかったですでしょうか」 бус 「よかったでしょうか」, 「大丈夫ですでしょうか」 бус 「大丈夫でしょうか」.

Дасгал (2)
77

«~ж байгаа, ~ юм» — «~ている/~です»-ийн хүндэтгэлийн хэлбэр

«~ていらっしゃる» нь хүндэтгэх хүний «~ている» байдлыг өргөмжилж хэлэхэд түгээмэл: 「先生が待っていらっしゃいます」.

«~です»-ийн оронд «~でいらっしゃる» гэж хүндэтгэх хүний шинж, байдлыг хэлнэ: 「専門家でいらっしゃる」 (мэргэжилтэн юм), 「お元気でいらっしゃいますか」.

Өөрийн тал (би, манай гэр бүл)-д хэрэглэхгүй. Өөрийнхөө тухай даруу хэлэхдээ «~ております», «~でございます».

Shachō wa ima, kaigishitsu de matte irasshaimasu.
Захирал одоо хурлын өрөөнд хүлээж байгаа.
Mongoru ni sunde irassharu Nihonjin no kata ni intabyū shimashita.
Монголд амьдарч буй япон хүнтэй ярилцлага хийлээ.
Okusama wa oishasama de irasshaimasu.
Таны гэргий эмч хүн юм.
Sensei, ogenki de irasshaimasu ka.
Багш аа, сайн сууж байна уу?

💡 Чухал байдал: ★★

💡 Хэрэглээ: дээд хүн, анх уулзаж буй хүн, үйлчлүүлэгчид хандахад.

💡 «~でいらっしゃいます» (нөгөө хүний тухай, өргөмжлөл) ↔ «~でございます» (өөрийн тал, эд зүйлийн тухай, эелдэг). 「こちらは新製品でございます」, 「私は元気にしております」.

Дасгал (2)
78

«~хийхийг зөвшөөрнө үү, ~хийе» — «~させてもらう/くれる»-гийн хүндэтгэлийн хэлбэр

«~させていただく» нь «~させてもらう»-гийн, «~させてくださる» нь «~させてくれる»-гийн хүндэтгэлийн хэлбэр. Үгчлэн «(таны зөвшөөрлөөр) ~хийлгэж авах».

Өөрийн үйлдлийг хийхдээ «зөвшөөрлөөр чинь» гэсэн даруу өнгөөр хэлэхэд хэрэглэнэ: 「発表を始めさせていただきます」 (илтгэлээ эхлүүлье).

Хүсэлт болгож «~させていただけませんか», «~させていただきたいのですが…» гэвэл «~хийхийг зөвшөөрч өгнө үү» гэсэн утга гарна.

Taichō ga warui node, kyō wa sōtai sasete itadakitai no desu ga….
Бие муу байгаа болохоор өнөөдөр эрт тарахыг зөвшөөрч өгнө үү…
Sore dewa, jiko shōkai o sasete itadakimasu.
За, өөрийгөө танилцуулъя.
Kono shiryō o kopī sasete itadakemasen ka.
Энэ материалыг хувилахыг зөвшөөрч өгөхгүй юу?
Sensei wa itsumo watashi ni jiyū ni iken o iwasete kudasaimashita.
Багш надад үргэлж санаагаа чөлөөтэй хэлэх боломж олгодог байсан.

💡 Чухал байдал: ★★★

💡 Хэрэглээ: дээд хүн, анх уулзаж буй хүн, үйлчлүүлэгчид хандахад.

💡 «~していただく» (нөгөө хүн хийнэ) ↔ «~させていただく» (би хийнэ). 「説明していただく」 = та тайлбарлаж өгнө; 「説明させていただく」 = би тайлбарлая.

💡 Холбоотой: 12「飼わせてもらった」 — «~させてもらう» энгийн хэлбэр.

Дасгал (2)