← JLPT N3
N3 · 第3章

Иргэдийн цэцэрлэгт талбайн оролцогч элсүүлэх

Энэ бүлгийн дараа: Оролцогч элсүүлэх зарыг уншаад бүртгүүлэх арга зэрэг агуулгыг ойлгох. Арга хэмжээнд оролцсон хүний сэтгэгдэл, үйл ажиллагааны тайлбараас тэр нь ямар байсныг төсөөлөх.
Тэмдэглэгээний тайлбар

🔊 Аудио

CD 12 · Бичвэр (1)
TRY! N3 CD
0:000:00
Хурд:
TRY! N3 CD

🎬 Хотын захиргааны мэдээллийн самбарт тавьсан албан ёсны зар. Хотын төвд байрлах хүнсний ногооны талбайг жилээр түрээслэх хүмүүсийг элсүүлж, хугацаа, төлбөр, нэг айлд ногдох талбайн тоо, бүртгэлийн арга (интернэтээр ч болно), өмнөх жилийн өрсөлдөөний тухай мэдээлж байна.

21

«~-аар, ~-ын тусламжтайгаар» — арга, хэрэгсэл

«~によって/~による» нь ямар нэг зүйлийг хийх арга, хэрэгслийг заана. Монголоор «~-аар», «~-ын замаар», «~-ын үндсэн дээр» гэж орчуулж болно. «で»-тэй төстэй боловч илүү албан ёсны, бичгийн хэлний өнгөтэй.

Үйл үгийн өмнө «によって», нэр үгийн өмнө «による + N» хэлбэр болно: 「投票によって決める」 (саналын хураалтаар шийднэ), 「投票による決定」 (саналын хураалтаар гарсан шийдвэр).

Зар, мэдээ, тайлан зэрэг албан бичвэрт ихэвчлэн гардаг тул N3-ын уншлагад их тааралдана.

Taikai no nittei wa mēru ni yotte oshirase shimasu.
Тэмцээний хуваарийг имэйлээр мэдэгдэнэ.
Kono gakkō de wa, mensetsu ni yoru senkō o okonatte imasu.
Энэ сургууль ярилцлагаар шалгаруулалт хийдэг.
Kurasu no daihyō wa hanashiai ni yotte kimeru koto ni natta.
Ангийн төлөөлөгчийг ярилцаж байж (хэлэлцээгээр) сонгохоор болсон.
Shi wa ankēto ni yoru chōsa no kekka o happyō shita.
Хотын захиргаа санал асуулгаар хийсэн судалгааны дүнг зарлав.

💡 Чухал байдал: ★★

💡 Хэрэглээ: албан, хатуу хэллэг — дотны хүнтэй ярихад хэрэглэхгүй.

💡 Дараагийн хэсгүүдэд «によって»-ын өөр утгууд гарна: шалтгаан («大雨による山崩れ», 58-р цэг), «хүн бүрээс хамаарч өөр» («人によって», 83-р цэг). Одоохондоо «арга, хэрэгсэл» гэсэн утгыг цээжил.

Дасгал (2)
22

«~-д хандаж, ~-ын эсрэг, ~-д хариу» — хандлага, хариу үйлдэл

«~に対して» нь хэн нэгэнд чиглэсэн шууд үйлдэл, эсвэл «эелдэг», «бүдүүлэг» зэрэг хандлагыг хэн рүү чиглэж байгааг заана. Монголоор «~-д хандаж», «~-ын өмнө» гэсэнтэй ойролцоо.

Мөн санал, асуудал, шаардлагад хариу өгөх, эсэргүүцэх үед хэрэглэнэ: 「計画に対して反対する」 (төлөвлөгөөг эсэргүүцэх). Зарын бичвэрт «100 талбай зарласанд (хариу) 120 өргөдөл ирсэн» гэх мэт тоон харьцааг ч илэрхийлнэ.

Нэр үгийн өмнө «に対する + N» болно: 「子どもに対する愛情」. «に対し» нь бичгийн хэлний богино хэлбэр.

Borudo-san wa otoshiyori ni taishite totemo yasashii.
Болд өндөр настнуудад их эелдэг ханддаг.
Jūmin no shitsumon ni taishite, shichō wa nani mo kotaenakatta.
Оршин суугчдын асуултад хотын дарга юу ч хариулсангүй.
Atarashii dōro no keikaku ni taisuru hantai no koe ga ōkiku natte iru.
Шинэ замын төлөвлөгөөг эсэргүүцсэн дуу хоолой улам чангарч байна.
Gojūnin no teiin ni taishite, nihyakunin ijō no ōbo ga atta.
50 хүний орон тоонд 200 гаруй хүн өргөдөл гаргасан.

💡 Чухал байдал: ★★★

💡 «~について» (30-р цэг) нь яриа, бодлын СЭДВИЙГ заадаг бол «~に対して» нь үйлдэл, хандлагын ЧИГЛЭЛ, ТУСАХ ЗҮЙЛИЙГ заана. 「環境について話す」 (байгаль орчны тухай ярих) ↔ 「先生に対して失礼だ」 (багшид хандаж бүдүүлэг).

Дасгал (2)
23

«~-ын улмаас, ~учраас» — шалтгаан (албан хэлбэр)

«~ため(に)» нь шалтгаан, үндэслэлийг заана. «から», «ので»-той утга ойролцоо боловч илүү албан ёсны, бичгийн хэлбэр. Зар, мэдэгдэл, мэдээ, галт тэрэгний дуудлага зэрэгт их сонсогдоно.

Энгийн хэлбэр (Pl)-т залгана. な-тэмдэг нэр «~な ため», нэр үг «~の ため» болно: 「雪のため」 (цасны улмаас), 「不便なため」.

「のために」 нь «~-ын төлөө (зорилго)» гэсэн утгатай ч байдаг. Шалтгаан уу, зорилго уу гэдгийг өгүүлбэрийн утгаас ялгана: 「事故のため遅れた」 (шалтгаан), 「家族のために働く」 (зорилго).

Ōyuki no tame, kyō no hikōki wa subete kekkō ni narimashita.
Их цасны улмаас өнөөдрийн бүх нислэг цуцлагдлаа.
Dōro kōji no tame, kono michi wa tooremasen.
Замын засварын улмаас энэ замаар явах боломжгүй.
Kankōkyaku ga fueta tame ni, hoteru ga tarinaku natta.
Жуулчид олширсны улмаас зочид буудал хүрэлцэхгүй болсон.
Eki kara tōkute fuben na tame, kono mise wa okyakusan ga sukunai.
Буудлаас хол, тохиромжгүй учир энэ дэлгүүрт үйлчлүүлэгч цөөн.

💡 Чухал байдал: ★★★

💡 Үр дүнгийн хэсэгт (өгүүлбэрийн төгсгөлд) «~たい», «~つもりだ» зэрэг хүсэл, санааг илэрхийлэх хэлбэр хэрэглэхгүй. Ийм үед «から/ので»-г ашигла: ✕「雨のため、家にいたい」 → ○「雨だから、家にいたい」.

Дасгал (2)
24

«~тутамд, ~бүрд» — нэгжид ногдох тоо

«~につき…» нь «~» нэгж тутамд «…» хэмжээ ногддог гэдгийг заана. Монголоор «цаг тутамд 1000 төгрөг», «нэг хүнд 2 ширхэг» гэж хэлдэгтэй адил.

Нэр үгт (ихэвчлэн тоо + тоолох нэр: 1時間, 1人, 1枚) шууд залгана. Төлбөр, дүрэм журам, хязгаарлалт тайлбарласан зар, мэдэгдэлд их хэрэглэгдэнэ.

Ярианы хэлэнд «1時間で1000円», «1人2つまで» гэж хэлж болох ч албан бичигт «につき» нь илүү тохиромжтой.

Chūshajō no ryōkin wa ichijikan ni tsuki gohyaku-en desu.
Зогсоолын төлбөр цаг тутамд 500 иен.
Sēruhin wa ohitori-sama ni tsuki santen made to sasete itadakimasu.
Хямдралтай барааг нэг хүнд 3 ширхэг хүртэл худалдана.
Kono tsuā wa sankasha jūnin ni tsuki hitori no gaido ga tsukimasu.
Энэ аялалд оролцогч 10 хүн тутамд нэг хөтөч дагалдана.

💡 Чухал байдал: ★

Дасгал (2)
25

«~ёсоор, ~шиг яг адил» — хэлсэн, төсөөлснөөр

«~とおり» нь хэлсэн, бичсэн, төсөөлсөн зүйлтэй ЯГ АДИЛ гэдгийг илэрхийлнэ. Монголоор «~ёсоор», «~дагуу», «~шиг» гэсэнтэй дүйнэ.

Үйл үгийн る/た хэлбэрт, эсвэл «N + の»-д залгана: 「先生が言ったとおり」, 「説明書のとおりに」. Өгүүлбэр төгсгөхдөө «とおりだ», үйл үгийг тодотгохдоо «とおり(に)».

Зар, албан бичигт 「下記のとおりです」 (доор бичсэний дагуу), 「以下のとおり」 гэсэн тогтмол хэллэг маш их гарна.

Chizu ni kaite aru tōri ni ittara, sugu ni mitsukatta.
Газрын зурагт бичсэний дагуу явсан чинь шууд олчихлоо.
Tenki yohō de itta tōri, gogo kara ame ga futte kita.
Цаг агаарын мэдээнд хэлсэн ёсоор үдээс хойш бороо орж эхэлсэн.
Sara-san no setsumei no tōri ni yatte mite kudasai.
Сараагийн тайлбарласан ёсоор хийгээд үзээрэй.
Kaigi no nichiji wa kaki no tōri desu.
Хурлын өдөр, цаг доор бичсэний дагуу.

💡 Чухал байдал: ★★★

💡 「N + どおり」 хэлбэр ч бий: «の»-гүйгээр нэр үгт шууд залгахад «とおり» → «どおり» болж дуудлага нь өөрчлөгдөнө. 「予定どおり」 (төлөвлөсөн ёсоор), 「計画どおり」, 「想像どおり」.

Дасгал (2)

🎬 Цэцэрлэгт талбайг хариуцсан заагч багш хүмүүсийг урьж хэлсэн үг (зарын хуудас дахь ишлэл). Ногоо тариалах нь байгальтай ойртож, гэр бүл, найзуудтайгаа хамт хураасан ногоогоо идэх баяр баясгалантай, шарсан махны үдэшлэг зэрэг арга хэмжээ ч болдог; ашиглаж буй хүмүүсийн яриагаар бодсоноос амархан бөгөөд хүүхэдтэйгээ ярилцах боломж нэмэгдсэн гэдгийг дурдаж, дэлгэрэнгүйг вэб хуудаснаас харахыг санал болгож байна.

26

«~-ын замаар, ~-аар дамжуулан» — зуучлал, хэрэгсэл

«~を通して/~を通じて» нь аливаа зүйлийг шууд бус, ямар нэг хүн, хэрэгсэл, үйл явцаар ДАМЖУУЛАН хийхийг илэрхийлнэ. Монголоор «~-аар дамжуулан», «~-ын ачаар», «~-ын замаар» гэсэнтэй ойролцоо.

Хүнээр дамжуулах (「友だちを通して知り合った」), хэрэгслээр дамжуулах (「テレビを通して」), туршлага, үйл ажиллагаагаар дамжуулан ямар нэг юм олж авах (「ボランティアを通して学んだ」) зэрэг олон нөхцөлд хэрэглэнэ.

«通して» ба «通じて» утга бараг ижил; «通じて» нь арай албан ёсны сонсогдоно.

Supōtsu o tōshite, takusan no tomodachi ga dekita.
Спортоор дамжуулан олон найзтай болсон.
Kono shigoto no keiken o tsūjite, chīmuwāku no taisetsusa o mananda.
Энэ ажлын туршлагаар дамжуулан багаар ажиллахын чухлыг ойлгосон.
Heya no yoyaku wa ryokō-gaisha o tōshite mōshikonde kudasai.
Өрөөний захиалгыг аялал жуулчлалын компаниар дамжуулж хийнэ үү.
Borudo-san to wa esu-enu-esu o tōshite shiriaimashita.
Болдтой сошиал сүлжээгээр дамжуулан танилцсан.

💡 Чухал байдал: ★

💡 «を通じて» нь «хугацааны туршид» гэсэн өөр утгатай ч байдаг (「四季を通じて」 — жилийн дөрвөн улирлын турш). Энэ нь 52-р цэгт гарна.

Дасгал (2)
27

«~шиг, ~гэх мэт» — төлөөлөх жишээ

«~のような/~のように» нь ямар нэг ангиллыг төлөөлөх ЖИШЭЭ дурдахад хэрэглэнэ. Монголоор «~шиг», «~гэх мэт» гэсэнтэй ойролцоо: «хуушуур шиг тослог хоол», «Улаанбаатар шиг том хот».

Нэр үгийн өмнө «のような + N», тэмдэг нэр, үйл үгийн өмнө «のように» болно: 「テニスのような激しいスポーツ」, 「テニスのように激しいスポーツ」 (хоёулаа хэрэглэгддэг).

Жишээ болгож буй зүйл нь дараагийн нэр үгийн нэг төрөл байна: «шарсан махны үдэшлэг шиг хөгжилтэй арга хэмжээ» гэвэл үдэшлэг бол хөгжилтэй арга хэмжээний нэг жишээ.

Hōshōru no yō na abura no ōi ryōri wa, tabesuginai hō ga ii.
Хуушуур шиг тостой хоолыг хэт их идэхгүй байсан нь дээр.
Uranbātoru no yō na ōkii machi wa, asa no jūtai ga hidoi.
Улаанбаатар шиг том хотод өглөөний түгжрэл их байдаг.
Reizōko no yō ni omoi mono wa hitori de hakobemasen.
Хөргөгч шиг хүнд юмыг ганцаараа зөөж чадахгүй.

💡 Чухал байдал: ★★★

💡 Plus「~みたい」 (★★★; ярианы хэлбэр — найз, гэр бүлийн хүнтэй): найз нөхөдтэйгөө ярихдаа «のような/のように»-ийн оронд «N + みたいな/みたいに» гэж хэлнэ. Жишээ: 「犬みたいなかわいい動物がほしい」 (нохой шиг өхөөрдөм амьтантай болмоор байна), 「ゴビみたいに広いところに行きたいな」 (говь шиг уудам газар очмоор байна).

💡 «ように»-ын өөр хэрэглээ дараа гарна: зүйрлэл «本当のハムのように» (42-р цэг), «~かのように» (80-р цэг).

Дасгал (2)
28

«~-ын хэлснээр, ~-аас үзвэл» — мэдээллийн эх сурвалж

«~によれば/~によると» нь мэдээллээ хаанаас, хэнээс олж мэдсэнийг заана. Монголоор «~-ын хэлснээр», «~-ын мэдээгээр», «~-д бичсэнээр» гэж хэлдэгтэй адил.

Өгүүлбэрийн төгсгөл нь ихэвчлэн «~そうだ», «~ということだ», «~らしい» зэрэг «сонссон мэдээ» гэдгийг илтгэх хэлбэр болно. Өөрийн бодлыг хэлэх «~と思う»-тэй хамт хэрэглэхгүй.

«によれば», «によると» хоёрын утга ижил.

Tenki yohō ni yoru to, ashita wa yuki ga furu sō da.
Цаг агаарын мэдээгээр маргааш цас орно гэнэ.
Sara-san no hanashi ni yoreba, ano mise no bōzu wa totemo oishii rashii.
Сараагийн ярьснаар тэр газрын бууз их амттай юм шиг байна.
Nyūsu ni yoru to, kotoshi wa kankōkyaku ga kyonen yori sanjuppāsento fueta to iu koto da.
Мэдээгээр бол энэ жил жуулчид өнгөрсөн жилээс 30%-иар нэмэгдсэн гэнэ.

💡 Чухал байдал: ★★

Дасгал (2)
29

«~гэнэ, ~гэсэн юм байна» — сонссон мэдээг дамжуулах

«~ということだ/~とのことだ» нь бусдаас сонссон мэдээллийг өөр хүнд дамжуулахад хэрэглэнэ. Монголоор «~гэнэ», «~гэсэн», «~гэж байна лээ» гэсэнтэй адил. «~そうだ»-тай утга ойролцоо, илүү албан ёсны.

Энгийн хэлбэр (Pl)-т залгана. «とのことだ» нь нэн албан, бичгийн хэлбэр; ялангуяа хэн нэгний үгийг дамжуулж хэлэхэд (「部長から、少し遅れるとのことです」) их хэрэглэнэ.

Захидал, мэндчилгээнд 「~とのこと、おめでとうございます」 (~гэж сонслоо, баяр хүргэе) гэсэн хэлбэр ч гардаг.

Nyūsu de wa, kotoshi no fuyu wa reinen yori samui to iu koto desu.
Мэдээгээр бол энэ жилийн өвөл жирийн жилүүдээс хүйтэн байх гэнэ.
Borudo-san kara denwa ga atte, kyō wa kaigi ni derarenai to no koto desu.
Болдоос утас ирсэн, өнөөдөр хуралд оролцож чадахгүй гэнэ.
Sensei no hanashi de wa, raigetsu tesuto ga aru to iu koto da.
Багшийн хэлснээр ирэх сард шалгалт болно гэсэн.
Go-kekkon nasatta to no koto, omedetō gozaimasu.
Гэрлэсэн гэж сонслоо, баяр хүргэе.

💡 Чухал байдал: ★★★

Дасгал (2)
30

«~-ын тухай, ~-ын талаар» — сэдэв

«~について» нь ярих, бодох, судлах, асуух зэрэг үйлдлийн СЭДВИЙГ заана. Монголоор «~-ын тухай», «~-ын талаар» гэсэнтэй яг адил.

Үйл үгийн өмнө «について», нэр үгийн өмнө «についての + N» болно: 「歴史について調べる」, 「歴史についての本」. Сэдвийг онцлохдоо «については», «についても» гэж туслах үг нэмнэ.

Ane wa daigaku de Mongoru no rekishi ni tsuite kenkyū shite imasu.
Эгч маань их сургуульд Монголын түүхийн талаар судалгаа хийдэг.
Jugyōryō ni tsuite wa, jimushitsu ni kiite kudasai.
Сургалтын төлбөрийн талаар тамгын газраас асууна уу.
Kankyō mondai ni tsuite no kōen o kiki ni itta.
Байгаль орчны асуудлын тухай илтгэл сонсохоор явсан.
Ryokō no nittei ni tsuite mo, mō ichido kakunin shite okō.
Аяллын хуваарийн талаар ч дахин нэг шалгачихъя.

💡 Чухал байдал: ★★★

💡 «について» ба «に対して» (22-р цэг)-ийг андуурах нь элбэг: «について» = юуны тухай (сэдэв), «に対して» = хэн/юунд хандаж (чиглэл, хариу).

Дасгал (2)