← JLPT N2
N2 · 第7章

Чоно ба экосистем

Энэ бүлгийн дараа: Илтгэл, эссэд өгүүлсэн асуудлын өнөөг хүртэлх явц, нөхцөл байдлын тайлбарыг ойлгох. Илтгэл, эссэгийн (論説文) тайлбар, дүгнэлтийг ойлгох.
Тэмдэглэгээний тайлбар

🔊 Аудио

CD 32 · Бичвэр (1)
TRY! N2 CD
0:000:00
Хурд:
TRY! N2 CD

🎬 Эссэ (論説文). Хүмүүс чоныг малд халддаг дайсан гэж харж, үлгэр домогт ч муу дүрээр гаргадаг ч, үнэндээ чоно өвсөн тэжээлтэн амьтдыг хэт олшрохоос сэргийлж байгалийн тэнцвэрийг хамгаалдаг гэж зохиогч өгүүлнэ. Америкийн нэгэн үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд чоно устсаны дараа буга огцом олширч, ургамлыг сүйтгээд зогсохгүй хэрэм, минж зэрэг жижиг амьтдын амьдрах орчныг хумьж цөөрүүлсэн жишээг татна.

60

«~талаас нь харвал, ~үүднээс авч үзвэл»

«~から見ると» нь ямар нэг байр суурь, өнцөг, эсвэл дүгнэлт хийх үндэслэлийн (өгөгдөл, үнэ, чанар г.м.) үүднээс бодоход ямар дүгнэлт гарахыг хэлнэ. Монголоор «~ын талаас нь харвал», «~ын үүднээс бол».

Өмнө нь «立場», «点», «面», «専門家», «データ» зэрэг байр суурь, үзэл бодлын эх үүсвэрийг заасан нэр үг ирдэг. Ард нь тухайн өнцгөөс гарсан үнэлгээ, дүгнэлт («~だ», «~ようだ», «~と言える») ирнэ.

«から見ると/から見れば» нь бараг ялгаагүй. «から見て» нь дүгнэлтийн үндэслэлийг илүү тодотгож, «~ыг харгалзан үзвэл» гэсэн утгаар ихэвчлэн хэрэглэгддэг («状況から見て、…だろう»).

Gaikokujin no me kara miru to, Nihon no man'in densha wa shinjirarenai kōkei da.
Гадаад хүний нүдээр харвал Японы дүүрсэн галт тэрэг итгэмээргүй дүр зураг.
Yūbokumin no tachiba kara mireba, fuyu no samusa yori setsugai no hō ga zutto osoroshii.
Нүүдэлчдийн байр сууринаас харвал өвлийн хүйтнээс илүү зуд хамаагүй аймшигтай.
Sora no iro kara mite, gogo wa ame ni narisō da.
Тэнгэрийн өнгөөр харахад үдээс хойш бороо орох бололтой.
Hiyō no men kara miru to, basu de iku hō ga toku da.
Зардлын талаас нь авч үзвэл автобусаар явах нь ашигтай.

💡 Чухал байдал: ★★★.

💡 «~にしては» (~ын хувьд гэхэд) -тэй андуурч болохгүй: «にしては» нь хүлээлтээс зөрсөн гэдгийг («60 настай гэхэд залуу харагдана») илэрхийлнэ, «から見ると» нь зөвхөн өнцөг, үндэслэлийг заана.

💡 Plus「~からいうと/~からいえば/~からいって」: «から見ると»-той бараг ижил, байр суурь, шалгуурын (品質, 値段, 実力 г.м.) үүднээс дүгнэхэд хэрэглэнэ. Гэхдээ хүнийг шууд заасан нэр үгэнд залгахгүй: «先生からいうと» биш «先生の立場からいうと». Хоёр шалгуурыг харьцуулахад тохиромжтой: 「味からいえばA店、値段からいえばB店だ」.

💡 Plus「~からすると/~からすれば/~からして」: мөн «~ын байр сууринаас (бодвол)» гэсэн утгатай бөгөөд хүнийг заасан нэр үгэнд шууд залгаж болно («親からすれば»). Бас нотолгоо, шинж тэмдгээс дүгнэлт хийхэд («証言からすると、犯人は…») тохирно. «からして» нь «~ыг харахад л» гэж жишээ болгон онцлох утгатай ч байдаг: 「名前からして怪しい」 (нэрнээс нь л сэжигтэй).

Дасгал (2)
61

«~байхад нөгөө талаар…» — эсрэг тэсрэг хоёр байдал

«~一方(で)» нь нэг асуудлын хүрээнд эрс ялгаатай хоёр байдал, хоёр чиг хандлага зэрэг оршиж байгааг харьцуулан өгүүлнэ. Монголоор «~байхад, нөгөө талаар…», «~хэрээр ч … бас байна».

Энгийн хэлбэр (Pl)-т залгана; な-тэмдэг нэр «~な一方», нэр үг «~の一方», бичгийн хэвээр «~である一方» ч болно.

«その一方で» гэж өгүүлбэрийн эхэнд холбоос үг болгон хэрэглэвэл «нөгөө талаар», «гэвч үүний зэрэгцээ» гэсэн утга. Эссэ, мэдээ, илтгэлд их гардаг бичгийн хэллэг.

Toshibu de wa jinkō ga fuetsuzukeru ippō, chihō no mura de wa wakamono ga hette iru.
Хотод хүн ам өссөөр байхад хөдөөгийн сумдад залуучууд цөөрсөөр байна.
Sumātofon wa benri na ippō de, me ya kubi e no futan mo ōkii.
Ухаалаг утас тохиромжтой ч нөгөө талаар нүд, хүзүүнд ачаалал ихтэй.
Kankōkyaku ga fuete machi wa yutaka ni natta. Shikashi sono ippō de, gomi mondai mo shinkoku ni natte iru.
Жуулчин олширч хот баяжсан. Гэвч нөгөө талаар хог хаягдлын асуудал ч хурцаар тавигдаж байна.
Ani wa gaikōteki de aru ippō, otōto wa hitori de hon o yomu no ga suki da.
Ах нь нийтэч байхад дүү нь ганцаараа ном унших дуртай.

💡 Чухал байдал: ★★★.

💡 Хэрэглээ: албан, хатуу хэллэг — дотны хүнтэй ярихад хэрэглэхгүй.

💡 «~一方だ» (V-る + 一方だ) нь «нэг чиглэлд улам бүр ~сээр л байна» гэсэн өөр дүрэм: 「物価は上がる一方だ」 (үнэ өссөөр л байна). Өгүүлбэрийн төгсгөлд ирвэл энэ утгатай гэдгийг анхаар.

💡 «反面» (69)-тэй ялгаа: «反面» нь НЭГ зүйлийн хоёр тал (давуу/сул тал)-ыг заана. «一方» нь өөр өөр субъект (хот ба хөдөө, ах ба дүү)-ыг харьцуулахад ч хэрэглэгддэг тул хэрэглээ нь илүү өргөн.

Дасгал (2)
62

«~учраас (~гэж нэрлэсэн / дүгнэсэн / болсон)»

«~ことから» нь ямар нэг зүйл, газар тийм нэртэй болсон шалтгаан, ямар нэг дүгнэлт хийсэн үндэслэл, эсвэл ямар нэг үр дагаварт хүргэсэн эх шалтгааныг тайлбарлана. Монголоор «~учраас (тэгж нэрлэдэг)», «~гэдгээс үзэхэд».

«から»-тай адил шалтгаан заах ч, ард нь «~と呼ばれる», «~という名前がついた», «~と考えられる», «~が盛んだ» гэх мэт нэрлэх, дүгнэх, нийтлэг баримтыг тайлбарлах хэллэг ирдэг. Хүсэлт, тушаал, урилга ирэхгүй.

Нэр үгэнд шууд залгахгүй: «N + である + ことから». な-тэмдэг нэр «~な/である ことから».

Kono yama wa katachi ga uma no senaka ni nite iru koto kara, "Uma no se yama" to yobarete iru.
Энэ уул хэлбэрээрээ морины нуруутай төстэй тул «Морин нуруу уул» гэж нэрлэгддэг.
Madogarasu ga warete ita koto kara, dorobō wa mado kara haitta to kangaerareru.
Цонхны шил хагарсан байсныг харвал хулгайч цонхоор орсон гэж үзэж болно.
Mongoru wa sōgen ga hiroi koto kara, mukashi kara yūboku ga sakan da.
Монгол тал хээр уудам учраас эрт дээр үеэс нүүдлийн мал аж ахуй хөгжсөн.
Koko wa mukashi, ichiba de atta koto kara, ima mo "Ichiba-dōri" to iu namae ga nokotte iru.
Энд эрт урьд зах байсан учраас одоо ч «Захын гудамж» гэсэн нэр үлдсэн.

💡 Чухал байдал: ★★.

💡 «~ことから» нь бичгийн, объектив тайлбарын хэллэг. Өдөр тутмын ярианд «~から», «~ので» хэлбэл хангалттай.

💡 Ард нь хүсэл, тушаал ирэхгүй: «雨が降っていることから、傘を持っていきなさい» ×.

Дасгал (2)
63

«~төдийгүй, ~ээд зогсохгүй»

«~のみならず» нь «~だけでなく»-тай ижил утгатай: «~ээд зогсохгүй (цаашлаад…)». Эхний хэсэгт гол зүйлийг, ард нь «~も» гэж хамрах хүрээ өргөжсөнийг хэлнэ.

Нэр үг, な-тэмдэг нэрт «だ»-гүйгээр шууд («若者のみならず») эсвэл «である»-гаар («問題であるのみならず») залгана.

«ただ~のみならず», «ひとり~のみならず» гэж эхлүүлбэл «зөвхөн ~ын асуудал биш» гэдгийг улам хүчтэй, ёслолтойгоор илэрхийлнэ. Илтгэл, сонин, албан бичигт тохиромжтой хатуу хэллэг.

Kono matsuri wa jimoto no hito nominarazu, kaigai kara no kankōkyaku ni mo ninki ga aru.
Энэ баяр нутгийн иргэд төдийгүй гадаадын жуулчдын дунд ч алдартай.
Taiki osen wa kenkō ni warui nominarazu, kankōgyō ni mo eikyō o ataete iru.
Агаарын бохирдол эрүүл мэндэд хортой төдийгүй аялал жуулчлалд ч нөлөөлж байна.
Kare wa yūshū na senshu de aru nominarazu, wakate no shidō ni mo nesshin da.
Тэр шилдэг тамирчин төдийгүй залуусыг дасгалжуулахад ч идэвхтэй.
Mizubusoku wa, hitori kono chiiki nominarazu, kuni zentai no mondai de aru.
Усны хомсдол зөвхөн энэ бүс нутгийн биш, бүх улсын асуудал юм.

💡 Чухал байдал: ★★.

💡 Хэрэглээ: албан, хатуу хэллэг — дотны хүнтэй ярихад хэрэглэхгүй.

💡 Хэв маягийн шат: «~だけでなく» (ярианы, төвийг сахисан) → «~ばかりでなく» → «~のみならず» (хамгийн бичгийн). Найздаа хэлэхэд «のみならず» хэт хатуу сонсогдоно.

💡 «~に限らず» (72)-тай ойролцоо ч, «に限らず» нь зөвхөн нэр үгэнд залгаж «~гээр хязгаарлагдахгүй, бусад нь ч» гэж хүрээг өргөтгөнө; «のみならず» нь өгүүлбэр (үйл үг, тэмдэг нэр)-т ч залгана.

Дасгал (2)
64

«~гэх мэт, ~зэрэг» — төлөөлөх жишээ дурдах

«AやBといったC» нь C ангиллын төлөөлөх жишээ болгож A, B-г дурдана. «~など»-той утга ойролцоо: «хонь, ямаа зэрэг бог мал».

Ард нь заавал тэдгээр жишээг нэгтгэсэн ангиллын нэр үг ирнэ: «くるみやアーモンドといったナッツ類».

Жишээг ихэвчлэн хоёр ба түүнээс дээш (AやB, A、B、C) жагсаана. «など»-оос илүү албан, бичгийн өнгөтэй.

Hitsuji ya yagi to itta kachiku wa, Mongoru no hitobito no seikatsu o sasaete kita.
Хонь, ямаа зэрэг мал монголчуудын амьдралыг тэтгэж ирсэн.
Nihongo ya Kankokugo to itta Ajia no kotoba ni kyōmi ga aru.
Япон, солонгос хэл зэрэг Азийн хэлэнд сонирхолтой.
Jishin ya taifū to itta shizen saigai ni sonaete, mizu to shokuryō o yōi shite okō.
Газар хөдлөлт, хар салхи зэрэг байгалийн гамшигт бэлтгэж ус, хүнс нөөцөлье.

💡 Чухал байдал: ★.

💡 «など»-ыг өгүүлбэрийн төгсгөлд («りんごなどを買った») ч хэрэглэж болдог бол «といった» нь заавал ард нь ангиллын нэр үг шаардана.

Дасгал (2)
65

«~хэрээр» ба «~ын дагуу»

1-р утга: «~хэрээр, ~тусам». Нэг зүйл өөрчлөгдөхөд түүнийг дагаад нөгөө зүйл ч өөрчлөгдөхийг хэлнэ: «өндөрт гарах тусам агаар сийрэгжинэ». Өмнө нь өөрчлөлт илэрхийлсэн үйл үг («増える», «近づく») эсвэл нэр үг («変化», «普及») ирнэ.

2-р утга: «~ын дагуу, ~-ыг баримталж». Заавар, дүрэм, зөвлөгөөг дагах: 「説明書にしたがって組み立てる」. Энэ утгыг «に合わせて» гэж ч тайлбарлаж болно.

«にしたがい» нь «にしたがって»-ын бичгийн хэлбэр. Ард нь ихэвчлэн аажмаар өөрчлөгдөх үйл явц («~ようになった», «~てきた», «増えた») ирнэ.

Fuyu ga chikazuku ni shitagatte, Uranbātoru no kūki wa waruku naru.
Өвөл ойртох тусам Улаанбаатарын агаар муудна.
Keizai no hatten ni shitagai, hitobito no seikatsu sutairu mo kawatte kita.
Эдийн засаг хөгжихийн хэрээр хүмүүсийн амьдралын хэв маяг ч өөрчлөгдөж ирсэн.
Kakariin no shiji ni shitagatte, hijōguchi kara soto ni dete kudasai.
Ажилтны зааврын дагуу аваарын гарцаар гарна уу.
Nihongo ga jōzu ni naru ni shitagatte, Nihon de no seikatsu ga tanoshiku natta.
Япон хэл сайжрах тусам Японд амьдрах хөгжилтэй болсон.

💡 Чухал байдал: ★★★.

💡 Хэрэглээ: албан, хатуу хэллэг — дотны хүнтэй ярихад хэрэглэхгүй.

💡 1-р утгаар хэрэглэхэд ард нь нэг удаагийн үйл явдал, хүсэл, тушаал ирэхгүй; аажмаар явагдах өөрчлөлт ирнэ. «寒い» гэх мэт тогтсон төлөв ганцаараа ирвэл эвгүй — «寒くなる», «気温が下がる» гэж өөрчлөлтөөр илэрхийл.

💡 Plus「~につれて/~につれ」: «V-る + につれて» мөн «~хэрээр» гэсэн утгаар хоёр зүйл зэрэг өөрчлөгдөхийг хэлнэ («時間がたつにつれて»). Гэхдээ «につれて» нь зөвхөн «хэрээр» гэсэн утгатай; «зааврын дагуу» гэсэн 2-р утга байхгүй: 「先生の指示につれて」 ×. Мөн «につれて» нь аяндаа болох, мэдрэмжийн өөрчлөлт («言い出しにくくなった», «思い出すことが少なくなった»)-д илүү байгалийн.

Дасгал (2)

🎬 Эссэгийн үргэлжлэл. Экосистемийг сэргээхийн тулд паркад чоныг буцааж нутагшуулах санаачилга гарсан ч мал хохирох эрсдэлээс болж онолын хувьд зөв гэдгийг мэдсээр байж шууд хэрэгжүүлж чадаагүй. Хорь гаруй жил хэлэлцсэний эцэст 1995 онд чоныг тавьсан бөгөөд үүний дараа бусад амьтан, ургамал аажмаар сэргэж байгаа гэнэ. Зохиогч ийм оролдлого Европт ч хэлэлцэгдэж байгааг дурдаад, чоны тухай сөрөг төсөөлөл өнгөрсөнд үлдэж магадгүй гэж дүгнэнэ.

66

«~байж болох, ~боломжтой» / «~боломжгүй»

«~得る» нь «~することができる・~する可能性がある» гэсэн утгатай: «~байж болзошгүй», «~ж болох». «~得ない» нь эсрэгээрээ «~ж чадахгүй, ~байх боломжгүй».

Үйл үгийн ます-хэлбэрийн үндэст залгана. Толь бичгийн хэлбэрийг «うる» ч, «える» ч гэж уншдаг; харин үгүйсгэл, өнгөрсөн, ます хэлбэр нь зөвхөн «え» уншлагатай: 得ない(えない), 得た(えた), 得ます(えます).

«考える・想像する・ある・知る・予測する・解決する・理解する» зэрэг танин мэдэхүй, оршихуйн үйл үгтэй хамт их хэрэглэгдэнэ. Эрдэм шинжилгээний өгүүлэл, эссэд түгээмэл бичгийн хэллэг.

Kono hōhō nara, mondai wa jūbun ni kaiketsu shiuru.
Энэ аргаар бол асуудлыг бүрэн шийдэж болно.
Fuyu no Mongoru de wa, mainasu yonjū-do to iu kion mo ariuru.
Өвлийн Монголд хасах 40 градусын хүйтэн ч байж болно.
Higai ga koko made hirogaru to wa, dare mo yosoku shienakatta.
Хохирол ийм хэмжээнд тархана гэж хэн ч урьдчилан таамаглаж чадаагүй.
A: Ano futari ga kekkon suru tte. B: E, arienai!
A: Тэр хоёр гэрлэх гэнэ. B: Юу? Байж боломгүй юм!

💡 Чухал байдал: ★.

💡 Хэрэглээ: албан, хатуу хэллэг — дотны хүнтэй ярихад хэрэглэхгүй.

💡 «ありえない» нь ярианд «итгэмээргүй, байж боломгүй» гэсэн гайхшрал, эсэргүүцлийн сэтгэлийг илэрхийлэхэд маш их хэрэглэгддэг.

💡 «得る» нь нөхцөл байдлын БОЛОМЖ-ийг заана, хүний чадварыг биш: «私は100メートル泳ぎ得る» × → «泳げる». Чадвар бол «~ことができる/可能形».

💡 Эерэг хэлбэрт «ありうる» хэмээх «う» уншлага илүү элбэг; «ありえる» ч хэрэглэгддэг.

Дасгал (2)
67

«~ын эсрэгээр, ~аас зөрж»

«~に反して» нь урьдчилан таамагласан, хүлээсэн, хүссэн зүйлийн эсрэг үр дүн, байдал бий болсныг хэлнэ. Монголоор «~ын эсрэгээр», «~аас зөрж».

Ихэвчлэн «予想・期待・意向・予測・意思・希望» зэрэг нэр үгтэй хамт хэрэглэнэ. Нэр үгийг тодотгохдоо «~に反する + N», «~に反した + N» болно: 「予想に反する結果」.

«に反し» нь бичгийн хэлбэр. Үр дүн нь сайн ч, муу ч байж болно: 「予想に反して、優勝した」.

Tenki yohō ni hanshite, Nādamu no hi wa ichinichijū hareta.
Цаг агаарын мэдээнээс зөрж, наадмын өдөр өдөржин цэлмэг байлаа.
Kare wa ryōshin no kibō ni hanshi, isha de wa naku kashu ni natta.
Тэр эцэг эхийнхээ хүслийн эсрэг эмч биш дуучин болсон.
Ōku no hito no yosō ni hansuru kekka ni, kaijō wa ōsawagi ni natta.
Олны таамаглалаас зөрсөн үр дүнд танхим шуугилдав.

💡 Чухал байдал: ★★.

💡 Хэрэглээ: албан, хатуу хэллэг — дотны хүнтэй ярихад хэрэглэхгүй.

💡 «規則/法律に反する» гэвэл «дүрэм, хуулийг зөрчих» гэсэн өөр утга. N2-ын «に反して» нь голчлон «хүлээлт, таамаглалын эсрэг» утгаар шалгагдана.

💡 «にもかかわらず»-тай ялгаа: «にもかかわらず» нь «~байсан ч (гэсэн ч)» — нөхцөл байдлыг үл харгалзсаныг заана («雨にもかかわらず試合は行われた»). «に反して» нь хүлээлт, хүсэлтэй зөрсөнийг онцолно.

Дасгал (2)
68

«~ын талаар, ~той холбогдуулан»

«~に関して» нь «~について»-тай адил яриа, судалгааны сэдэв, агуулгыг заана: «~ын талаар, ~тай холбоотой».

Судалгаа, мэдэгдэл, албан бичиг, асуулга зэрэгт их хэрэглэгддэг тул «について»-оос илүү албан, хатуу өнгөтэй.

Нэр үгийг тодотгохдоо «~に関する + N» («環境に関する調査»); сэдэв болгон онцлохдоо «~に関しては», нэмэлт болгохдоо «~に関しても».

Shōgakukin ni kansuru otoiawase wa, gakuseika made onegai shimasu.
Тэтгэлэгтэй холбоотой лавлагааг оюутны хэлтэст хандана уу.
Taiki osen ni kanshite, shimin ni ankēto o okonatta.
Агаарын бохирдлын талаар иргэдээс санал асуулга авсан.
Ryōkin ni kanshite wa, gojitsu mēru de oshirase shimasu.
Төлбөрийн талаар хожим и-мэйлээр мэдэгдэнэ.
Yūboku bunka ni kansuru hon o nansatsu ka yonda.
Нүүдлийн соёлын тухай хэдэн ном уншсан.

💡 Чухал байдал: ★★★.

💡 Хэрэглээ: албан, хатуу хэллэг — дотны хүнтэй ярихад хэрэглэхгүй.

💡 Тодотголын хэлбэр: «~に関する N» = «~についての N». «~に関しての N» ч бий, гэхдээ «に関する» илүү элбэг.

💡 Хувийн, ярианы сэдэвт («昨日見た映画について話そう») «について» илүү байгалийн; «に関して» нь хатуу, албан сонсогдоно.

Дасгал (2)
69

«~ч гэсэн нөгөө талаар, ~ын зэрэгцээ» — нэг зүйлийн хоёр тал

«~反面» нь НЭГ зүйлийн эсрэг тэсрэг хоёр тал, хоёр өнцгийг (ихэвчлэн давуу ба сул тал) зэрэгцүүлнэ. Монголоор «~ч нөгөө талаар…», «~ын зэрэгцээ…».

«反面» ба «半面» хоёулаа хэрэглэгддэг. Нэр үг «である反面», な-тэмдэг нэр «~な反面/~である反面».

Илтгэл, нийтлэлд эерэг ба сөрөг талыг тэнцвэртэй дүгнэхэд тохиромжтой: 「便利な反面、…という問題もある」.

Tokai no seikatsu wa benri na hanmen, shizen ni fureru kikai ga sukunai.
Хотын амьдрал тохитой ч нөгөө талаар байгальтай ойр байх боломж бага.
Hitorigurashi wa jiyū de aru hanmen, sabishisa o kanjiru koto mo aru.
Ганцаараа амьдрах чөлөөтэй ч заримдаа ганцаардал мэдрэгддэг.
Kaigai de hataraku koto wa, atarashii keiken ga dekiru hanmen, kazoku to hanareru tsurasa mo aru.
Гадаадад ажиллах нь шинэ туршлага олж авах боломжтой ч гэр бүлээсээ хол байх зовлон ч бий.

💡 Чухал байдал: ★.

💡 «一方» (61)-тай ялгаа: «一方» нь хоёр өөр субъектыг ч харьцуулна («兄は…一方、弟は…»). «反面» нь зөвхөн нэг субъектын хоёр талыг заана: «兄は優しい反面、弟は厳しい» ×.

Дасгал (2)
70

«~ын үүднээс, ~ын хувьд»

«~上» (じょう) нь «~の点から考えて» гэсэн утгаар, хардаг өнцөг, хүрээг заасан нэр үгэнд залгана: «理論上 = онолын хувьд», «法律上 = хуулийн үүднээс», «健康上 = эрүүл мэндийн хувьд».

Ихэвчлэн «理論・職業・教育・法律・歴史・表面・事実・健康・安全・書類» зэрэг хятад гаралтай (漢語) нэр үгтэй тогтвортой хослол үүсгэнэ.

Хэлбэр: «~上は» (сэдэв), «~上の + N» (тодотгол: «歴史上の人物»), «~上も» (нэмэлт).

Rironjō wa kanō demo, jissai ni tsukuru no wa totemo muzukashii.
Онолын хувьд боломжтой ч бодит байдалд хийх нь маш хэцүү.
Chingisu Hān wa Mongoru no rekishijō, mottomo yūmei na jinbutsu da.
Чингис хаан бол Монголын түүхэн дэх хамгийн алдартай хүн.
Anzenjō no riyū kara, kono saki wa tachiiri kinshi desu.
Аюулгүй байдлын үүднээс цааш нэвтрэхийг хориглоно.
Kyōshi wa shokugyōjō, seito no kojin jōhō o shiru koto ga ōi.
Багш нар ажил мэргэжлийн хувьд сурагчдын хувийн мэдээллийг мэдэх нь элбэг.

💡 Чухал байдал: ★★.

💡 «上» нь «うえ» (дээр) гэж уншигдвал огт өөр утгатай. Энэ дүрэмд «じょう» гэж уншина.

💡 Дурын нэр үгэнд залгадаггүй; тогтсон хослолыг (理論上, 事実上, 表面上, 法律上 г.м.) цээжлэх нь үр дүнтэй.

Дасгал (2)
71

«аажмаар ~сээр байна» — явагдаж буй өөрчлөлт

«~つつある» нь ямар нэг өөрчлөлт бага багаар, тодорхой чиглэлд явагдаж байгааг илэрхийлнэ: «өсөн нэмэгдсээр байна», «сэргэж байна».

Үйл үгийн ます-хэлбэрийн үндэст залгана: 増えます → 増えつつある, 回復します → 回復しつつある.

Мэдээ, эссэ, албан тайланд их гардаг бичгийн хэллэг. Ярианд «~てきている», «だんだん~ている» гэж хэлнэ.

Chikyū no heikin kion wa sukoshi zutsu agaritsutsu aru.
Дэлхийн дундаж температур бага багаар өссөөр байна.
Uranbātoru de wa, geru chiku ga sukoshi zutsu kawaritsutsu aru.
Улаанбаатарт гэр хорооллууд аажмаар өөрчлөгдөж байна.
Dentōteki na yūboku seikatsu wa ushinawaretsutsu aru to iwarete iru.
Уламжлалт нүүдлийн амьдрал аажмаар алга болж байна гэж ярьдаг.

💡 Чухал байдал: ★★.

💡 Хэрэглээ: албан, хатуу хэллэг — дотны хүнтэй ярихад хэрэглэхгүй.

💡 «~ている»-той ялгаа: «ている» нь дурын үйлдэл явагдаж буйг («ご飯を食べている») заадаг бол «つつある» нь зөвхөн өөрчлөлт (増える, 減る, 回復する, 広がる, 変わる) аажмаар явагдаж байгааг заана. «食べつつある», «走りつつある» гэвэл эвгүй.

💡 «~つつ» (~ хийнгээ, ~ хэдий ч) нь өөр дүрэм: 「悪いと知りつつ、やってしまった」.

Дасгал (2)
72

«~гээр хязгаарлагдахгүй, ~төдийгүй бусад нь ч»

«~に限らず» нь «~だけでなく、ほかにも» — «зөвхөн ~ биш, бусад нь ч адилхан» гэж хамрах хүрээг өргөтгөнө.

Нэр үгэнд шууд залгана. Ард нь ихэвчлэн «~も», «あらゆる~», «どんな~でも», «誰でも» гэх мэт хамрах хүрээг илэрхийлсэн үг ирнэ.

Жишээ болгон дурдсан зүйл нь хамгийн түрүүнд санаанд орох төлөөлөгч бөгөөд «түүнээс гадна бусад нь ч» гэдгийг онцолно.

Kono mise wa shūmatsu ni kagirazu, heijitsu mo itsumo konde iru.
Энэ дэлгүүр зөвхөн амралтын өдөр биш, ажлын өдрүүдэд ч үргэлж хүн ихтэй.
Batōkin wa, Mongorujin ni kagirazu, ōku no gaikokujin ni mo aisarete iru.
Морин хуурыг монголчууд төдийгүй олон гадаадын хүн ч хайрладаг.
Fuyu ni kagirazu, ichinenjū taichō kanri ni ki o tsukemashō.
Зөвхөн өвөл ч биш, жилийн турш биеийн байдалдаа анхаарцгаая.

💡 Чухал байдал: ★★.

💡 Хэрэглээ: албан, хатуу хэллэг — дотны хүнтэй ярихад хэрэглэхгүй.

💡 «~を問わず»-той ялгаа: «を問わず» нь «ялгаагүй, хамаагүй» гэж хоёр туйлтай, ангиллын үгэнд («年齢を問わず», «男女を問わず») залгана. «に限らず» нь нэг жишээ (アメリカ)-г дурдаад «бусад нь ч» гэж өргөтгөнө.

💡 «~に限る» (~хамгийн сайн), «~に限り» (зөвхөн ~) зэрэг ижил үндэстэй өөр хэллэгтэй андуурах хэрэггүй.

Дасгал (2)