← JLPT N2
N2 · 第13章

Амьдралын эргэлтийн цэг

Энэ бүлгийн дараа: Өгүүллэгийн үйл явдлын өрнөлийг дагаж унших. Дүрүүдийн сэтгэл санааг ойлгох. Дүрүүдийн шийдвэр, эрмэлзлээ илэрхийлсэн хэллэгийг ойлгох.
Тэмдэглэгээний тайлбар

🔊 Аудио

CD 63 · Өгүүллэг (1)
TRY! N2 CD
0:000:00
Хурд:
TRY! N2 CD

🎬 Нэгдүгээр биеийн өгүүлэмжтэй богино өгүүллэг. Төсөл нь бүтэлгүйтэж компанид их хохирол учруулсны улмаас гол дүр албан тушаал ахих боломжоо алдаж, өдөр бүр ажилдаа явахаас залхан «өөр ертөнц рүү зугтмаар» гэсэн бодолтой амьдарч байна. Нэгэн халуун оройн харанхуй гудманд алхаж явахдаа хүнгүй гэж бодож байсан байшингийн цонхонд гэрэл асаж, эмэгтэйн хашгирах, эрэгтэйн хашхирах дуу сонсогдоно. Утсаа гэртээ орхисон тэрээр орох эсэхээ удаан эргэлзсэний эцэст хаалганы өмнө очиход тусламж гуйх дуу хадав.

119

«~гэж тооцох, ~болоогүй мэт үзэх» — баримтыг өөрт тааруулж өөрчлөх

«~たことにする/~なかったことにする» нь бодит байдал өөр байсан ч «тийм болсон (болоогүй) гэж үзье, тэгж ярья» гэсэн утгатай. Монголоор «сонсоогүй юм шиг бай», «болоогүй гэж тооцъё» гэсэнтэй ойролцоо. Өөрт ашигтайгаар баримтыг «албан ёсоор» өөрчлөх, эсвэл эвгүй зүйлийг мартаж, тэгтлээ «арчих» үед хэрэглэнэ.

N4-т үзсэн «辞書形 + ことにする» (өөрөө шийдэх: 「毎日走ることにする」)-оос ялгаатай нь энд өмнө нь заавал た-хэлбэр эсвэл «なかった» ирнэ. Нэг «ことにする» боловч өмнөх хэлбэрээс шалтгаалж утга өөр болдгийг анхаар.

Бусдад хүсэлт тавихдаа «~たことにしてください/~てくれ», аль хэдийн тохиролцсон «худал хувилбар»-ыг хэлэхдээ «~たことにしてある» гэж хэрэглэнэ. Ярианы хэлэнд нэлээд их сонсогдоно.

Ima no hanashi wa kikanakatta koto ni shite kudasai.
Сая хэлснийг сонсоогүй юм шиг болгож өгөөч.
Kinō no kenka wa, otagai ni nakatta koto ni shiyō.
Өчигдрийн хэрүүлийг хоёулаа болоогүй гэж үзье.
Chikoku no riyū wa, basu ga okureta koto ni shite okō.
Хоцорсны шалтгааныг автобус саатсан гэж хэлчихье.
Haha ni wa tomodachi no ie de benkyō shite ita koto ni shite aru kara, hanashi o awasete ne.
Ээжид найзынхаа гэрт хичээл хийж байсан гэж хэлчихсэн болохоор үгээ нийлүүлээрэй.

💡 «~ふりをする» (дүр эсгэх) нь гаднаа тийм мэт харагдуулах үйлдэл; «~たことにする» нь бусдын өмнө «баримт» болгон тохиролцох, тэгж тооцох явдал. 「寝たふりをする」 = унтсан дүр эсгэх, 「寝ていたことにする」 = (тэр үед) унтаж байсан гэж тооцох.

💡 Өмнө нь 辞書形 ирвэл шийдвэр («~хийхээр шийдэх»), た/なかった ирвэл «тийм гэж үзэх». Номын ☞ p.221 «~こと» хэсэгт ижил төстэй хэллэгүүд бий.

Дасгал (2)
120

«өөрийгөө ~гэж бодсон» — бусдын үнэлгээнээс үл хамаарах өөрийн итгэл

N4-т «V-る + つもり» (хийх санаатай) үзсэн. N2-т «つもり» нь «бодит байдал, бусдын үнэлгээ ямар ч байсан, өөрөө ~гэж итгэж байна» гэсэн утгаар гарна. Монголоор «(өөрийгөө) ~сэн гэж бодсон юм», «~ гэж санасан ч» гэсэнтэй дүйнэ.

«V-た/V-ている + つもり» нь «хийсэн/хийж байгаа гэж бодож байгаа», ихэнхдээ бодит байдалтай зөрсөн үед: 「確認したつもりだったのに…」 (шалгасан гэж бодсон ч…). «N の + つもり» нь «~ гэсэн санаатай/~ болох гэж»: 「冗談のつもり」 (тоглоом болгож хэлсэн), 「親切のつもり」 (сайн санаагаар).

Ихэвчлэн «~つもりだったのに/~つもりだったが» гэж урам хугарал, харамсал, бусдын буруу ойлголттой холбогдоно. Гуравдагч этгээдийн тухай хэлбэл «өөрийгөө ~гэж боддог (гэвч үнэндээ тийм биш)» гэсэн шүүмжлэлтэй өнгө гардаг.

Kagi wa kaketa tsumori datta noni, kaettara aite ita.
Түгжсэн гэж бодсон ч буцаж ирэхэд онгорхой байв.
Jōdan no tsumori de itta noni, Sara-san wa totemo kizutsuita yō da.
Тоглоом болгож хэлсэн юм, гэтэл Сараа их гомдсон бололтой.
Keigo wa wakatte iru tsumori demo, meue no hito no mae de wa kinchō shite machigaete shimau.
Хүндэтгэлийн үгийг мэддэг гэж бодсон ч ахмад хүний өмнө сандарч алддаг.
Borudo wa setsuyaku shite iru tsumori rashii ga, konbini de mainichi okashi o katte iru.
Болд өөрийгөө хэмнэж байгаа гэж боддог бололтой, гэтэл дэлгүүрээс өдөр бүр чихэр авдаг.

💡 «~つもり» ба «~はず»: «はず» нь ярьж буй хүний бодитой үндэслэлтэй таамаг («~байх ёстой»); «つもり» нь тухайн хүний өөрийн бодол, итгэл. 「送ったはずだ」 = (баримт үндэслэлээр) явуулсан байх ёстой; 「送ったつもりだ」 = өөрөө явуулсан гэж бодож байна.

💡 «V-た + つもりで» нь «~сэн гэж бодоод, тэгсэн мэтээр» гэсэн хэрэглээтэй: 「外食したつもりで、その分を貯金する」 (гадуур хоолласан гэж бодоод, тэр мөнгөө хадгалах).

Дасгал (2)
121

«~гээд тэсэхгүй нь, аргагүй ~» — дотроосоо хүчтэй мэдрэмж

«~てならない» нь «маш их ~, өөрийн эрхгүй ~ мэдрэмж төрөөд байна» гэсэн утга. Монголоор «сэтгэл зовоод барахгүй нь», «харамсаад байж ядна» гэсэнтэй ойролцоо. Энэ нь харамсал, шүүмжлэл илэрхийлэх хэллэгийн тэмдэгтэй (номд) — сэтгэл хөдлөлийн «хүндийг» дамжуулна.

Мэдрэмж илэрхийлэх үгстэй хамт хэрэглэнэ: 残念・不安・心配・つらい・くやしい・寂しい・不思議 г.м. Мөн өөрөө аяндаа төрөх утгатай үйл үгс: 思える・思い出される・気になる・泣けてくる.

«きれい», «下手», «高い» гэх мэт объектыг ҮНЭЛЭХ үгтэй хэрэглэхгүй. Мөн ихэвчлэн ярьж буй хүний (1-р бие) мэдрэмж; бусдын тухай бол «~てならないようだ/らしい» гэж нэмнэ.

Nihon ni kita bakari no koro wa, maiban kazoku no koto ga omoidasarete naranakatta.
Японд ирээд удаагүй байхдаа орой бүр гэр бүлээ санаад тэсэхгүй байлаа.
Saigo no shūto o hazushita koto ga, ima demo kuyashikute naranai.
Сүүлчийн шидэлтээ алдсандаа одоо ч гэсэн харамсаад байж ядна.
Shujutsu o ukeru chichi no karada ga shinpai de naranai.
Мэс засал хийлгэх аавынхаа биеийг санаа зовоод барахгүй нь.
Musuko ga ryūgaku shite kara, ie no naka ga shizuka de sabishikute naranai.
Хүү маань гадаадад сурахаар явснаас хойш гэр чимээгүй, ганцаардаад байж ядна.

💡 Төстэй «~てたまらない», «~てしかたがない»-тай харьцуулбал: «たまらない» нь ярианы, биеийн мэдрэмжид ч (暑くてたまらない) чөлөөтэй; «しかたがない» мөн ярианы; «ならない» нь арай бичгийн, сэтгэл санааны (ялангуяа 思える・気になる) мэдрэмжид илүү тохирно.

💡 Үнэлгээний үг хэрэглэвэл алдаа: 「この絵はきれいでならない」 ✕.

Дасгал (2)
122

«чадах л юм бол ~мээр байна» — бараг боломжгүй зүйлийг хүсэх

«~ものなら» нь бодит байдал дээр бараг боломжгүй гэж ойлгож байгаа зүйлийг хүчтэй хүсэхэд хэрэглэнэ. Монголоор «чадах л юм бол», «боломж байсан бол» гэсэнтэй дүйнэ. Ардаа «~たい», «~てみたい», «~てほしい» зэрэг хүсэл ирдэг.

Өмнө нь ихэвчлэн чадварын хэлбэр (行ける, 戻れる, 代われる) ирнэ. Мөн «できる», «かなう» гэх мэт боломжийн утгатай үйл үгийн 辞書形 ч болно. Ярианы хэлэнд «もんなら».

«やれるものならやってみろ» гэсэн тогтсон хэлц бий: «чадвал хий л дээ (чадахгүй л байх)» гэсэн сорилт, дооглол.

Modoreru mono nara, gakusei jidai ni modotte mō ichido benkyō shinaoshitai.
Буцаж болдог л юм бол оюутан үе рүүгээ буцаж дахиад сурмаар байна.
Kawareru mono nara, byōki no haha to kawatte agetai.
Солигдож болдог юм бол өвчтэй ээжтэйгээ байраа солимоор байна.
A: Raishū mo yasumi nashi? B: Un. Yasumeru mon nara, ima sugu ni demo yasumitai yo.
A: Ирэх долоо хоногт ч амралтгүй юу? B: Тийм. Амарч болдог л бол яг одоо ч амармаар байна.
Ikeru mono nara, ichido nankyoku de ōrora o mite mitai.
Очиж чадах л юм бол нэг удаа Өмнөд туйлд туйлын туяа үзмээр байна.

💡 Энэ хэлбэрийг «V-よう + ものなら» (「そんなことを言おうものなら、大変なことになる」 — «тэгж хэлчихвэл л бөөн юм болно») гэсэн өөр дүрэмтэй андуурахгүй. Тэр нь «хэрвээ ~вэл муу үр дагавартай» гэсэн сэрэмжлүүлэг.

💡 «~ものの» (~ч гэсэн) нь өөр дүрэм: 「技術的には可能なものの、費用がかかる」. ☞ p.224 «~もの/もん».

Дасгал (2)
123

«явах уу, явахгүй юу» — хийх эсэхээ эргэлзэх

«~ようか~まいか» нь нэг үйлдлийг хийх, эсвэл хийхгүй байх хоёрын хооронд эргэлзэж байгааг илэрхийлнэ. Ардаа «迷う», «悩む», «考える», «ためらう» зэрэг үйл үг ирнэ. Монголоор «явах уу, болих уу гэж эргэлзэх» гэсэнтэй адил.

«まい» нь үгүйсгэлийн хүсэл (~хийхгүй) гэсэн бичгийн, хуучинсаг хэлбэр. Залгалт: I бүлэг — 辞書形 + まい (行くまい, 言うまい); II бүлэг — 辞書形 эсвэл ます-үндэс + まい (食べるまい/食べまい); する → するまい/しまい, 来る → 来るまい/こまい.

Хэлбэр нь бичгийн мэт боловч «~ようか~まいか迷う» нь яриа, бичиг аль алинд хэвшмэл. Энгийн ярианд «行こうか、やめようか» гэж ч хэлнэ.

Bōnasu ga deta node, atarashii pasokon o kaō ka kaumai ka kangaete iru.
Урамшуулал авсан болохоор шинэ компьютер авах уу, болих уу гэж бодож байна.
Hontō no koto o kanojo ni iō ka iumai ka, hitobanjū nayanda.
Үнэнийг түүнд хэлэх үү, хэлэхгүй юу гээд шөнөжин толгой гашилгасан.
Ame ga furisō na node, Nādamu o mi ni ikō ka ikumai ka, kazoku de sōdan shite iru.
Бороо орох шинжтэй тул наадам үзэхээр явах эсэхээ гэр бүлээрээ ярилцаж байна.
Hantai iken o iō ka iumai ka mayotte iru uchi ni, kaigi ga owatte shimatta.
Эсрэг саналаа хэлэх үү, үгүй юу гэж эргэлзсээр байтал хурал дуусчихлаа.

💡 «まい»-ийн нөгөө утга: «~хийхгүй гэж шийдэх» (「二度とうそは言うまい」), «~хийхгүй байх» таамаг (「彼は来るまい」). ☞ p.224 «~まい».

💡 Хоёр дахь хэсэгт заавал 辞書形 + まい: «行こうか行かないまいか» ✕.

Дасгал (2)
124

«удаан ~сний эцэст» — урт үйл явцын төгсгөлийн үр дүн

«~末(に)» нь «удаан хугацаанд ~ хийсний эцэст (эцэст нь …болсон)» гэсэн утга. Монголоор «олон удаа ярилцсаны эцэст», «удаан эргэлзсэний эцэст» гэсэнтэй яг таарна. Бодит хугацаа урт биш ч ярьж буй хүнд «удаан санагдсан» бол хэрэглэж болно.

Өмнө нь «悩む・迷う・考える・話し合う・苦労する» гэх мэт хүчин чармайлт, бодол шаардсан үйл үг эсвэл «検討の末», «激戦の末» гэх мэт нэр үг ирнэ. Нэр үгийн өмнө «~末の + N» (悩んだ末の決断).

Номд «ойр дотны хүнтэй ярихад хэрэглэдэггүй, хатуу хэллэг» гэсэн тэмдэгтэй — мэдээ, бичиг, албан ярианд тохирно.

Sannenkan no kōshō no sue, yōyaku keiyaku ga matomatta.
Гурван жилийн хэлэлцээрийн эцэст гэрээ арай гэж байгуулагдав.
Sanzan mayotta sue ni, Nihon no daigaku de wa naku, Mongoru no daigaku ni shingaku suru koto ni shita.
Удаан эргэлзсэний эцэст Японы биш, Монголын их сургуульд орохоор шийдэв.
Nagai giron no sue, atarashii hashi no kensetsu keikaku wa chūshi ni natta.
Удаан хэлэлцсэний эцэст шинэ гүүр барих төлөвлөгөө цуцлагдав.
Kore wa, chichi ga ikkagetsu kangaeta sue no ketsuron da.
Энэ бол аавын нэг сар бодсоны эцсийн дүгнэлт.

💡 «~末に» ба «~あげく»: хоёулаа «удаан ~сний эцэст» боловч «あげく» нь ихэвчлэн муу, харамсалтай үр дүн («…сний эцэст бүр …чихсэн»). «末に» нь сайн, муу аль ч үр дүнд, илүү төвийг сахисан.

💡 «~際に» нь «~ хийх үед/тэр мөчид» гэсэн цаг хугацаа заана, «удаан үйл явц» гэсэн утгагүй.

Дасгал (2)

🎬 Өгүүллэгийн үргэлжлэл. Хоёр эр эмэгтэй хүнийг зодож байна гэж бодсон гол дүр ямар ч шалтгаан байсан уучилж болохгүй гэж зүрхээ чангалан шатаар өгсөж, өрөөнд орж ирээд хаалганы дэргэдэх эрийг цохино. Гэтэл «Cut!» гэсэн дуу гарч, энэ бүхэн кино зураг авалт байсан нь илчлэгдэнэ. Ичсэндээ зугтмаар болсон түүнээс найруулагч дахин нэг удаа, илүү сэтгэл гарган тоглохыг гуйна. Хагас жилийн дараа тэр ажлаасаа гарч, бие даасан киноны гол дүрд тоглож байна — ачаа зөөж, тасалбар ч зардаг, амьдрал хэцүү ч энэ учралдаа талархаж, юу ч болсон бууж өгөхгүй эцэс хүртэл хийнэ гэж шийджээ.

125

«хэдий ~ байлаа ч, ямар ч байсан» — хүчтэй таамаглалт буулт

«たとえ~ても» нь «хэрвээ ~ байлаа ч гэсэн» гэсэн таамаглалыг хүчтэй онцолж, «ямар ч нөхцөлд …» гэж хэлэхэд хэрэглэнэ. Монголоор «хэдий ~ч гэсэн», «хэчнээн ~ч» гэсэнтэй дүйнэ.

«ても» дангаараа ч буулт илэрхийлдэг, харин «たとえ»-г урд нь нэмснээр «ямар ч тохиолдолд гэсэн» гэдэг нь хүчтэй сонсогдоно. «たとえどんなに~ても», «たとえ何があっても» гэж хамт хэрэглэх нь элбэг.

Ард нь ярьж буй хүний хүсэл зориг, шийдвэр, үнэлгээ («~ない», «~つもりだ», «~べきだ») ирдэг. Ихэвчлэн болоогүй, таамаглалын нөхцөлд хэрэглэнэ.

Tatoe hantai saretemo, watashi wa jibun no yume o akiramenai.
Хэдий эсэргүүцсэн ч би мөрөөдлөө орхихгүй.
Tatoe kyūryō ga yasukutemo, hito no yaku ni tatsu shigoto ga shitai.
Цалин нь бага байсан ч хүмүүст тустай ажил хиймээр байна.
Tatoe jōdan demo, hito no gaiken o warau no wa yokunai.
Хэдий тоглоом байсан ч хүний гадаад төрхийг шоолох нь буруу.
Tatoe donna ni samukutemo, sofu wa maiasa uma no sewa o suru.
Хэчнээн хүйтэн байсан ч өвөө өглөө бүр мориндоо анхаардаг.

💡 «いくら~ても» нь «хэчнээн их ~ч» гэж хэмжээ, давтамжийг онцолдог бөгөөд бодит нөхцөлд ч хэрэглэнэ (「いくら食べても太らない」). «たとえ~ても» нь таамаглалыг онцолно.

💡 «たとえ~としても» гэж 137-р дүрэмтэй нийлж бас хэрэглэгдэнэ.

Дасгал (2)
126

«~хэцүү, ~ж чадахааргүй» — сэтгэл зүйн хувьд боломжгүй

«~がたい» нь «~хийхэд хэцүү, бараг ~ж чадахгүй» гэсэн утгатай. Гол нь сэтгэл зүй, ёс суртахууны хувьд хүлээн зөвшөөрөхөд бэрх гэдгийг илэрхийлнэ. Монголоор «итгэмээргүй», «уучилж боломгүй», «мартагдашгүй» гэх үгстэй дүйнэ.

Хэрэглэгддэг үгс хязгаарлагдмал: 信じる・理解する・納得する・認める・得る・許す・忘れる・受け入れる・言う・否定する г.м. 「信じがたい」, 「忘れがたい思い出」, 「得がたい経験」 (олдоц ховор, үнэтэй туршлага).

Номд «хатуу (албан) хэллэг» тэмдэгтэй. Найзтайгаа ярихдаа «信じられない», «許せない» гэх нь жам ёсны.

Yowai tachiba no hito o damasu nante, yurushigatai.
Сул дорой хүнийг хуурна гэдэг уучилж боломгүй.
Tatta ichinen de kore hodo jōtatsu suru to wa, niwaka ni wa shinjigatai.
Ганцхан жилд ийм их ахина гэдэгт шууд итгэхэд бэрх.
Furusato no sōgen de sugoshita natsu wa, wasuregatai omoide da.
Нутгийнхаа тал нутагт өнгөрүүлсэн зун бол мартагдашгүй дурсамж.
Kono setsumei de wa, naze ryōkin ga nibai ni natta no ka rikai shigatai.
Энэ тайлбараар төлбөр яагаад хоёр дахин өссөнийг ойлгоход бэрх.

💡 «~にくい» нь бодит, биет хүндрэл (歩きにくい道, 読みにくい字); «~がたい» нь сэтгэл зүйн хүндрэл. 「字が小さくて読みがたい」 ✕ → 「読みにくい」.

💡 «~かねる» нь «(нөхцөл байдлаас болоод) ~ж чадахгүй» гэсэн эелдэг татгалзал (「お答えしかねます」), «~ようがない» нь «хийх арга байхгүй».

Дасгал (2)
127

«~г үл тоон, ~г ч хайхралгүй» — анхаарах ёстойг үл хэрэгсэх

«~もかまわず» нь «ердөө бол анхаарах ёстой зүйлийг тоолгүйгээр …хийх» гэсэн утга. Монголоор «бусдын нүдийг ч үл тоон», «хувцсаа бохирдох нь хамаагүй» гэсэнтэй дүйнэ.

Ихэвчлэн шүүмжилсэн өнгөтэй (「周りの迷惑もかまわず」). Гэхдээ «хүүхдээ хамгаалахын тулд өөрөө норохыг ч үл тоон» гэх мэт сэтгэл хөдлөм нөхцөлд ч хэрэглэнэ.

Үйл үг бол «の»-оор нэр үгжүүлнэ: 「服が汚れるのもかまわず」.

Otōto wa fuku ga nureru no mo kamawazu, ame no naka de bōru o oikakete ita.
Дүү маань хувцсаа норохыг ч үл тоон бороонд бөмбөг хөөж байлаа.
Tonari no hito wa mawari no meiwaku mo kamawazu, denwa de ōgoe de hanashitsuzuketa.
Хажуугийн хүн бусдад саад болохыг ч тоолгүй утсаар чанга ярьсаар байв.
Futari wa hitome mo kamawazu, kūkō de dakiatte naita.
Хоёулаа бусдын нүдийг ч үл тоон нисэх онгоцны буудал дээр тэврэлдэн уйлав.
Tokoro kamawazu gomi o suteru hito ga ite komaru.
Хаана ч хамаагүй хог хаядаг хүмүүс байгаа нь толгой өвтгөж байна.

💡 «ところかまわず» (хаана ч хамаагүй), «人目もかまわず» (бусдын нүдийг үл тоон) — тогтсон хэлц (номд «慣用的な表現» тэмдэгтэй).

💡 «~を問わず» нь «~-ээс үл хамааран» гэсэн төвийг сахисан утга (「年齢を問わず参加できる」); «もかまわず» нь анхаарах ёстой зүйлийг үл хайхрах гэсэн үнэлгээтэй.

Дасгал (2)
128

«хэт ~сэндээ, ~сэний улмаас» — хэт их байдлын үр дагавар

«~あまり» нь «хэтэрхий ~ байсны улмаас (ердийн бус үр дүн гарсан)» гэсэн утга. Монголоор «баярласандаа уйлчихсан», «сандарсандаа мартчихсан» гэх «-сандаа» хэлбэртэй маш ойр.

Ихэвчлэн сэтгэл хөдлөлийн үгстэй хэрэглэнэ: 心配・うれしさ・悲しさ・緊張・驚き・喜び・怒り. Үр дүн нь ихэнхдээ хүсээгүй, муу байдаг (номд харамсал, шүүмжлэлийн тэмдэгтэй).

Ард нь өөрийн хүсэл зориг («~たい», «~しよう») ирэхгүй; өөрийн эрхгүй болсон үр дүн ирнэ. «あまりの + N + に» гэсэн хувилбар ч бий: 「あまりの寒さに手が動かなくなった」.

Gōkaku no shirase o kiite, ureshisa no amari nakidashite shimatta.
Тэнцсэн мэдээг сонсоод баярласандаа уйлчихлаа.
Mensetsu de kinchō no amari, jibun no namae o iimachigaeta.
Ярилцлага дээр сандарсандаа өөрийнхөө нэрийг буруу хэлчихэв.
Kodomo no kenkō o ki ni suru amari, soto de asobasenai oya mo iru.
Хүүхдийнхээ эрүүл мэндэд хэт санаа зовсондоо гадаа тоглуулдаггүй эцэг эх ч бий.
Kanojo wa kanpeki o motomeru amari, nakanaka sakuhin o kansei saserarenai.
Тэр төгс байдлыг хэт эрэлхийлсэндээ бүтээлээ дуусгаж чаддаггүй.

💡 Ярианы хэлэнд «~すぎて» гэж хэлэх нь жам ёсны: 「緊張しすぎて名前を間違えた」. «あまり» нь арай бичгийн.

💡 «あまり~ない» (төдийлөн ~гүй) гэсэн дайвар үгтэй андуурахгүй.

Дасгал (2)
129

«~ сэтгэлээ шингээн» — мэдрэмжээ үйлдэлд оруулах

«~を込めて» нь хайр, талархал, хүсэл, уур зэрэг сэтгэлээ шингээн ямар нэг зүйлийг хийхийг илэрхийлнэ. Монголоор «сэтгэлээ зориулан», «хайраа шингээн» гэсэнтэй яг дүйнэ.

Хамт хэрэглэгддэг үгс: 心・愛・愛情・感謝・親しみ・祈り・願い・恨み・怒り. Нэр үгийн өмнө «~を込めた + N»: 「感謝を込めた手紙」.

«込める» нь угтаа «дотор нь хийх, шингээх» гэсэн үйл үг: 「力を込める」 (хүчээ шавхах).

Haha no tanjōbi ni, kansha no kimochi o komete tegami o kaita.
Ээжийн төрсөн өдрөөр талархлаа шингээн захидал бичлээ.
Sofu wa hitotsu hitotsu kokoro o komete batōkin o tsukutte iru.
Өвөө морин хуур бүрийг сэтгэлээ зориулан хийдэг.
Heiwa e no negai o komete, kodomotachi ga kane o narashita.
Энх тайвны хүслээ шингээн хүүхдүүд хонх цохив.
Kare wa ikari o kometa me de aite o niranda.
Тэр уур хилэн оргилсон нүдээр нөгөөхөө ширтэв.
Дасгал (2)
130

«~ ч ~, ~ ч ~» — ижил чиглэлийн шинжийг давхарлах

«AもVばBも…» нь нэг зүйлийн сайн талуудыг давхарлан «сайн тал нь их» гэх, эсвэл муу талуудыг давхарлан «муу тал нь их» гэхэд хэрэглэнэ. Монголоор «хоол нь ч амттай, үнэ нь ч хямд» гэсэнтэй адил.

Нэг өгүүлбэрт сайн, муу хоёрыг холихгүй — хоёр тал нь ижил чиглэлтэй (хоёулаа эерэг эсвэл хоёулаа сөрөг) байх ёстой.

Өөр нэг утга нь «янз бүр байна»: 「家で食べる日もあれば外で食べる日もある」 (гэртээ иддэг өдөр ч бий, гадуур иддэг өдөр ч бий). Энэ үед эсрэг утгатай хоёр зүйл ирж болно.

Kono mise wa ryōri mo oishikereba, ten'in mo shinsetsu da.
Энэ газрын хоол нь ч амттай, ажилчид нь ч эелдэг.
Borudo wa Mongorugo mo hanasereba, Eigo mo Nihongo mo hanaseru.
Болд монгол хэлээр ч ярьдаг, англи, япон хэлээр ч ярьдаг.
Ano heya wa eki kara mo tōkereba, hiatari mo warui.
Тэр өрөө буудлаас ч хол, нарны гэрэл ч муу.
Sōgen de wa, ichinichi no uchi ni natsu no yō ni atsui toki mo areba, fuyu no yō ni samui toki mo aru.
Тал нутагт нэг өдрийн дотор зун шиг халуун үе ч бий, өвөл шиг хүйтэн үе ч бий.

💡 Сайн, муу хоёрыг холих алдаа: 「この部屋は広ければ、家賃も高い」 ✕ («広い» эерэг, «家賃が高い» сөрөг). Ийм үед «広いが、家賃も高い» гэнэ.

Дасгал (2)
131

«эцэс хүртэл ~ж дуусгах» — бэрхшээлийг даван туулах

«~ぬく» нь «хэцүү ч гэсэн эцэс хүртэл тэвчин ~ хийх» гэсэн утга. Монголоор «эцэс хүртэл тэмцэх», «даван туулж амьдрах» гэсэнтэй дүйнэ. Ханзаар «抜く» гэж бичдэг.

Хамт хэрэглэгддэг үгс: やる・生きる・がんばる・走る・戦う・守る・耐える. 「やりぬく」, 「生きぬく」, 「守りぬく」.

Өөр нэг утга нь «туйлын их ~»: 考える・悩む・困る・苦しむ-тэй хамт «考えぬく» (сайтар бодож туйлдах), «悩みぬく» (маш их зовох).

Ashi ga itaku natta ga, marason o saigo made hashirinuita.
Хөл өвдсөн ч марафоныг эцэс хүртэл гүйж дуусгалаа.
Ichido hikiuketa shigoto wa, donna ni taihen demo yarinuku tsumori da.
Нэгэнт хүлээж авсан ажлаа хэчнээн хэцүү байсан ч эцэс хүртэл хийнэ.
Kangaenuita sue ni, kaisha o yamete furusato de bokujō o hajimeru koto ni shita.
Сайтар бодож туйлдсаны эцэст компаниасаа гарч, нутагтаа мал аж ахуй эрхлэхээр шийдлээ.
Sobo wa kibishii jidai o ikinuite kita hito da.
Эмээ минь хатуу ширүүн цаг үеийг даван туулж амьдарсан хүн.

💡 «~きる» ба «~ぬく»: «きる» нь «бүгдийг нь дуусгах» (食べきる, 使いきる); «ぬく» нь «бэрхшээлийг тэвчин эцэс хүртэл» гэсэн хүчин чармайлтын өнгөтэй. Ердийн хоол дуусгахад «食べぬく» гэхгүй.

Дасгал (2)