← JLPT N2
N2 · 第11章

Рамэнийг танилцуулах нь

Энэ бүлгийн дараа: Сэтгүүл, интернэт зэрэгт гарсан танилцуулга нийтлэлийг уншиж ойлгох.
Тэмдэглэгээний тайлбар

🔊 Аудио

CD 54 · Нийтлэл
TRY! N2 CD
0:000:00
Хурд:
TRY! N2 CD

🎬 Долоо хоног тутмын сэтгүүлийн редакцын бичсэн танилцуулга нийтлэл (記事). Гадаадынхан японы хоолноос рамэнийг ихэд сонирхдог болсныг дурдаад, анх хятад гаралтай, зүгээр л гэдэс цадгаах хямд хоол байсан рамэн өнөөдөр гоймон, шөл, дагалдах зүйлээрээ олон янзаар хөгжиж буйг тайлбарлана. Төгсгөлд нь зохиогч интернэтээр алдаршсан газарт очиж, урт дараалалд хүлээсний эцэст шинэлэг амтыг мэдэрсэн тухайгаа бичиж, рамэн цаашид хэрхэн хувьсахыг сонирхон хүлээж буйгаа илэрхийлнэ. Нийтлэлийн хэв маяг: «だ・である»-тэй холилдсон «です・ます», дүгнэлт, үнэлгээний хэллэг ихтэй.

100

«яг л ~ өөр юу ч биш» — хүчтэй баталгаа

«~にほかならない» нь «~-ээс өөр юу ч биш, яг л ~ мөн» гэж хүчтэй, итгэлтэйгээр батлах хэллэг. Хамгийн гол шалтгаан, хамгийн чухал зүйл, жинхэнэ асуудал нь юу болохыг онцолж хэлэхэд хэрэглэнэ. Монголоор «чухам ~ юм», «~-ээс өөр юу ч биш» гэж орчуулахад ойр.

Нэр үгэнд шууд залгана: 「成功の理由は努力にほかならない」. Мөн шалтгаан заах «から», «ため»-гийн араас залгаж «чухам ~ учраас л» гэж шалтгааныг тодотгоно: 「彼が合格したのは毎日練習したからにほかならない」.

Бичгийн, албан ёсны өнгөтэй хэллэг. Илтгэл, нийтлэл, бодлын эссэ зэрэгт түгээмэл; өдөр тутмын ярианд «まさに~だ», «~こそ~だ» гэх мэт илүү энгийн хэлбэр сонсогдоно.

Kare ga yūshō dekita no wa, maiasa no kibishii renshū no seika ni hoka naranai.
Түүний түрүүлж чадсан нь чухам өглөө бүрийн хатуу бэлтгэлийн үр дүн юм.
Sofubo ga ima mo genki na no wa, sōgen no kūki to kisoku tadashii seikatsu no okage ni hoka naranai.
Өвөө эмээ маань одоо ч эрүүл байгаа нь тал нутгийн агаар, цэгцтэй амьдралын ачаар л юм.
Machi no jinkō ga hette iru no wa, wakamono no hataraku basho ga nai kara ni hoka naranai.
Хотын хүн ам цөөрч байгаа нь залуучуудын ажиллах газар байхгүйгээс өөр шалтгаангүй.
Kyōiku wa kuni no mirai e no tōshi ni hoka naranai.
Боловсрол бол улс орны ирээдүйд хийх хөрөнгө оруулалт л юм.

💡 Чухал байдал: ★.

💡 Ихэвчлэн «~のは ~にほかならない» гэсэн бүтэцтэй: эхлээд үр дүн/үзэгдлийг «のは»-гоор сэдэв болгоод, дараа нь жинхэнэ шалтгаан, мөн чанарыг хэлнэ.

💡 «~にすぎない» (101)-тэй эсрэг чиглэлтэй: «にほかならない» нь ач холбогдлыг ӨСГӨЖ онцолдог бол «にすぎない» нь «ердөө л» гэж БАГАСГАНА.

Дасгал (2)
101

«ердөө л ~, ~-ээс хэтрэхгүй»

«~にすぎない» нь «ердөө л ~, ~-ээс илүү юм биш» гэж хэмжээ, ач холбогдлыг БАГА гэж тайлбарлах хэллэг. Тоо хэмжээнд («оролцогч ердөө 5%») болон үнэлгээнд («энэ бол зүгээр л санаа») хоёуланд хэрэглэнэ.

Ярьж буй хүн тухайн зүйлд төдийлөн ач холбогдол өгөхгүй байгаа, эсвэл «тэгтлээ том юм биш» гэж даруу, тайван байдлаар хэлэх өнгө аястай. Жишээ нь магтаал сонсоход «私は手伝ったにすぎません» (би зүгээр л тусалсан юм) гэж даруухнаар хариулж болно.

Хэлбэр: «~にすぎない/~にすぎません/~にすぎなかった», холбох хэлбэр нь «~にすぎず、…». Ихэвчлэн «ただ», «わずか», «単なる», «ほんの» гэсэн үгстэй хамт гарна.

Kono mura ni sunde iru no wa, wazuka sanjū setai ni suginai.
Энэ тосгонд ердөө 30 өрх л амьдардаг.
Watashi wa tada omotta koto o itta ni sugimasen.
Би зүгээр л бодсоноо хэлсэн юм, өөр юу ч биш.
Sore wa tannaru uwasa ni suginai kara, ki ni shinakute ii yo.
Тэр бол зүгээр л цуурхал, санаа зовох хэрэггүй.
Nihongo o naraihajimete hantoshi ni suginai noni, Borudo-san wa mō kaiwa ga dekiru.
Япон хэл сурч эхлээд ердөө хагас жил болсон ч Болд аль хэдийн ярилцаж чаддаг болжээ.

💡 Чухал байдал: ★★.

💡 «~しかない» -тэй андуурах нь элбэг. «Vる + しかない» нь «өөр арга байхгүй, ~хийхээс л өөр замгүй» (夜遅くても行くしかない), харин «にすぎない» нь «ердөө ~ л» гэж ач холбогдлыг багасгана. Хүсэл, шийдвэр, аргагүй байдлыг хэлэхэд «しかない», үнэлгээг доошлуулахад «にすぎない».

💡 Өөрийгөө даруу илэрхийлэхэд тохиромжтой: «私は一社員にすぎませんが…» (би жирийн нэг ажилтан л даа, гэхдээ…).

Дасгал (2)
102

«~дээр нь, ~төдийгүй бас» — нэмж дурдах

«~上(に)» нь нэг нөхцөл, шалтгаан дээр өөр нэгийг НЭМЖ «~төдийгүй, дээр нь бас…» гэсэн утгатай. Нэг л биш, хоёр ба түүнээс дээш давуу/сул тал давхцаж байгааг хэлнэ.

Энгийн хэлбэрт залгана: 「安い上においしい」「便利な上に」「学生の上に」. な-тэмдэг нэр «な», нэр үг «の» авна; «である上に» гэсэн бичгийн хэлбэр ч бий. Нэр үг бол ихэвчлэн байдал, төлөв заасан үг («病気の上に», «雨の上に»).

Хоёр хэсэг нь нэг чиглэлтэй байх ёстой: сайн + сайн, эсвэл муу + муу. «Хямд атлаа муу чанартай» гэх мэт эсрэг утгыг холбохгүй — тэнд «のに», «が» хэрэглэнэ.

Kono hoteru wa eki kara chikai ue ni, chōshoku mo muryō da.
Энэ зочид буудал вокзалаас ойрхон төдийгүй өглөөний цай нь бас үнэгүй.
Kyō wa michi ga konde ita ue ni, yuki made furidashita.
Өнөөдөр зам түгжрэлтэй байсан дээр нь бүр цас орж эхэлсэн.
Sara-san wa shinsetsu na ue ni shigoto mo hayai node, minna ni tayori ni sarete iru.
Сараа эелдэг дээрээ ажилдаа бас шуурхай болохоор бүгд түүнд найддаг.
Kare wa ryūgakusei de aru ue ni, arubaito mo futatsu kakemochi shite iru.
Тэр гадаад оюутан байхын зэрэгцээ бас хоёр цагийн ажил хавсран хийдэг.

💡 Чухал байдал: ★★★.

💡 «上は» (~ болсон хойно, ~ юм бол) болон «上(じょう)» (~-ийн хувьд, ~-ийн дагуу: 書類上, 法律上)-тэй андуурахгүй. «上に» = нэмэлт, «上は» = шийдвэр гаргах үндэслэл, «〜上(じょう)» = «цаас дээр, албан ёсоор».

💡 «~上に» -ийн дараа ихэвчлэн «~も» ирдэг: 「安い上に、味もいい」. Энэ нь «бас» гэсэн нэмэлтийг тодотгоно.

💡 Хуудас 220-ийн «~上/上» хүснэгттэй хамт үзвэл (上で, 上は, 上(じょう)) ялгаа тодорхой болно.

Дасгал (2)
103

«~гэлээ ч (бодит байдал нь өөр)» — хүлээлтийг засах

«~といっても» нь сонсогч «~» гэдгийг сонсоод төсөөлсөн зүйлийг «үнэндээ тийм биш, тийм их биш» гэж засах, хязгаарлахад хэрэглэнэ. Монголоор «~гэлээ ч гэсэн, ~гэхдээ» гэсэнтэй ойр.

Жишээ нь «компани байгуулсан» гэхэд сонсогч том компани төсөөлөх магадлалтай. Тэгэхэд «会社といっても、社員は私一人です» гэж бодит байдлыг хэлнэ. Ихэвчлэн ард нь «ердөө л», «тийм ч их биш» гэсэн утга (だけ, ぐらい, あまり~ない) ирнэ.

«といいましても» нь илүү эелдэг хэлбэр (үйлчилгээ, бизнесийн яриа). Энгийн ярианд «~っていっても» гэж богиносгоно.

Ryōri ga dekiru to itte mo, yudetamago gurai shika tsukurenai n desu.
Хоол хийж чадна гэлээ ч чанасан өндөгнөөс өөр юм хийж чаддаггүй л дээ.
Fuyu no Uranbātoru wa samui to itte mo, ie no naka wa totemo atatakai desu yo.
Өвлийн Улаанбаатар хүйтэн гэлээ ч гэрт нь маш дулаахан шүү.
A: Kuruma, katta n datte? B: Katta to itte mo, nijūnen mae no chūkosha da yo.
A: Машин авсан гэл үү? B: Авсан гэхдээ 20 жилийн өмнөх хуучин машин шүү дээ.
Waribiki to iimashite mo, kaiin no kata wa gopāsento nomi de gozaimasu.
Хөнгөлөлт гэж хэлсэн ч гишүүдэд зөвхөн 5% л байгаа юм.

💡 Чухал байдал: ★★★.

💡 Ард нь сонсогчийн хүлээлтээс ДООГУУР, бага утга ирнэ. «忙しいといっても、毎日12時間働いている» гэх мэт хүлээлтийг улам ихэсгэвэл ер нь хэрэглэхгүй — «それどころか» гэх мэт өөр хэллэг хэрэгтэй.

💡 «~ても» (хэдий ~ч) -ээс ялгаа: «といっても» нь өмнө нь хэлсэн, эсвэл сонсогчийн мэдэж байгаа үгийг ИШЛЭЖ, түүнийг засч байгаа тул яриа хоорондын уялдаатай.

Дасгал (2)
104

«~л хамгийн зөв, ~-ээс сайхан юм байхгүй»

«~に限る» нь «~ бол хамгийн сайн, ~-г л хийх хэрэгтэй» гэсэн ЯРЬЖ БУЙ ХҮНИЙ ХУВИЙН итгэл үнэмшил, туршлагаас гарсан дүгнэлтийг илэрхийлнэ. Монголоор «~-ээс дээр юм байхгүй», «~л хамгийн сайхан» гэсэнтэй ойр.

Ихэвчлэн «(нөхцөл)は/なら/ときは + ~に限る» хэлбэрээр: «Халуун өдөр бол хүйтэн айраг л хамгийн сайхан». Үйл үгийн «~ない» хэлбэрт залгаж «~хийхгүй байх нь л хамгийн зөв» гэж зөвлөж болно.

Объектив баримт биш, хувийн үнэлгээ тул «一番いい» -ээс илүү хүчтэй, итгэлтэй, заримдаа хошин өнгөтэй сонсогдоно.

Atsui hi wa, tsumetai airagu ni kagiru.
Халуун өдөр хүйтэн айргаас сайхан юм байхгүй.
Tsukareta toki wa, nani mo kangaezu ni hayaku neru ni kagiru.
Ядарсан үед юу ч бодолгүй эрт унтах л хамгийн зөв.
Shiranai hito kara no mēru wa akenai ni kagiru.
Танихгүй хүний имэйлийг нээхгүй байх нь л хамгийн зөв.
Mongoru o ryokō suru nara, yappari natsu ni kagirimasu ne.
Монголоор аялах бол зун л хамгийн тохиромжтой шүү дээ.

💡 Чухал байдал: ★.

💡 «~に限り» / «~に限って» (зөвхөн ~-д л, ~ гэхээр яг) -тэй андуурахгүй: «本日に限り半額» = «зөвхөн өнөөдөр л хагас үнэ». «~に限る» нь өгүүлбэрийн төгсгөлд ирж «хамгийн сайн» гэсэн дүгнэлт болно (х. 223).

💡 Бусдын тухай объектив тайлбарт тохиромжгүй. «Энэ бараа хамгийн их зарагддаг» гэхэд «一番売れている» гэнэ, «に限る» биш.

Дасгал (2)
105

«~болохоор аргагүй л (гэж үнэлэх)»

«~だけあって» нь «~ учраас тийм байх нь зүй ёсны хэрэг, аргагүй л» гэж хүлээлт биелснийг, ихэвчлэн ЭЕРЭГ үнэлгээгээр хэлнэ. Монголоор «~ болохоор аргагүй л…», «нэрээ дуудуулсан ~ юм даа» гэсэн мэдрэмжтэй. Ихэвчлэн «さすが»-тай хамт гарна.

«だけに» нь ижил утгаар хэрэглэгдэхээс гадна мэдрэмжийн тал руу хазайж, «~ учраас бүр ч илүү…(гэж мэдрэгдэнэ)» гэсэн утгатай. Энэ тохиолдолд сайн, муу аль аль нь байж болно: «их хүлээсэн учраас бүр ч их урам хугарсан».

Залгалт: な-тэмдэг нэр «な» авна (有名なだけあって). Энгийн нэр үгэнд шууд залгана (プロだけあって, 人気店だけあって), харин байдал, төлөв заасан нэр үг бол «な» авч болно (猛暑なだけに — аагим халуун болохоор). Бичгийн хэлбэрт «~であるだけに» гэж ч хэлнэ.

Sasuga puro no ryōrinin dake atte, hōchō no tsukaikata ga chigau.
Мэргэжлийн тогооч болохоор аргагүй л хутга барих нь өөр.
Kono jisho wa takai dake atte, reibun ga totemo ōi.
Энэ толь бичиг үнэтэй болохоор аргагүй л жишээ өгүүлбэр маш олон.
Jūnen mo Mongoru ni sunde iru dake atte, Tanaka-san wa Mongorugo ga jōzu da.
Монголд 10 жил амьдарсан болохоор аргагүй л Танака монгол хэлэндээ сайн.
Isshōkenmei junbi shita dake ni, taikai ga chūshi ni natte hontō ni kuyashii.
Бүх хүчээ дайчлан бэлдсэн болохоор тэмцээн цуцлагдсан нь бүр ч их харамсалтай байна.

💡 Чухал байдал: ★★★.

💡 Хэрэглээ: ямар нэг зүйлийг өндөр үнэлэх, магтахад.

💡 📎 «だけに» нь «~ учраас БҮР Ч ИЛҮҮ … гэж мэдрэгдэнэ» гэсэн сэтгэл хөдлөлийн утгатай. Ард нь «うれしい», «悔しい», «いっそう», «なおさら» гэх мэт мэдрэмжийн үг ирэх нь элбэг: 「期待していただけに、がっかりした」.

💡 «だけあって» ихэвчлэн эерэг үнэлгээ (сайшаал) дагуулна; сөрөг үр дүнд «だけに» илүү тохирно.

💡 «だけで» (~хийхэд л хангалттай: お湯を入れるだけで食べられる) болон «だけ» (зөвхөн, хэмжээ: 好きなだけ食べる)-тэй андуурахгүй (х. 222 «~だけ»).

Дасгал (2)
106

«~ч бай, ~ч бай (аль нь ч)»

«AにしろBにしろ» нь тодорхой хүрээнээс жишээ болгож хоёр зүйлийг гаргаад «аль нь ч, бүгд л ~» гэж хэлнэ. Монголоор «A ч бай, B ч бай» гэсэнтэй яг дүйнэ.

Мөн «いい・悪い», «好き・嫌い», «行く・行かない», «出席する・欠席する» гэх мэт ЭСРЭГ утгатай хос үгийг тавьж «аль тохиолдолд ч адил» гэж хэлэхэд их хэрэглэнэ. Ард нь ихэвчлэн шаардлага, үүрэг, дүгнэлт (~なければならない, ~べきだ, ~必要だ) ирнэ.

«にしろ», «にせよ» нь бичгийн/хатуу өнгөтэй, «にしても» нь ярианд илүү зөөлөн. Утгын хувьд ялгаагүй.

Niku ni shiro yasai ni shiro, kono mise no shokuzai wa subete jimoto no mono da.
Мах ч бай, ногоо ч бай, энэ газрын хүнсний материал бүгд нутгийнх.
Sanka suru ni shite mo, shinai ni shite mo, kin'yōbi made ni renraku shite kudasai.
Оролцох ч бай, оролцохгүй ч бай, баасан гараг гэхэд мэдэгдээрэй.
Natsu ni seyo fuyu ni seyo, Gobi o tabi suru nara mizu o ōme ni motte iku beki da.
Зун ч бай, өвөл ч бай, говиор аялах бол ус илүү ихийг авч явах хэрэгтэй.
Jōzu ni shiro heta ni shiro, jibun no kotoba de hanasu koto ga taisetsu da.
Сайн ч бай, муу ч бай, өөрийн үгээр ярих нь чухал.

💡 Чухал байдал: ★★.

💡 📎 Асуух үг (どこ, 何, だれ, どう, いずれ)-тэй хамт нэг л удаа хэрэглэж болно: 「何を選ぶにしろ、よく考えて決めなさい」 (юуг ч сонгосон, сайн бодож шийд), 「いずれにせよ、明日また連絡します」 (ямар ч байсан маргааш дахин холбогдоно).

💡 «AやらBやら» -тэй ялгаа: «やら~やら» нь «A, B гэх мэт олон зүйл» гэж зүгээр жагсаах (隣の家は犬やら猫やら飼っている), харин «にしろ~にしろ» нь «аль нь ч байсан ялгаагүй» гэж ард нь нэгдсэн дүгнэлт/шаардлага авчирна.

💡 «~につけ» (~ болгонд, ~ бүрт сэтгэл хөдлөх: 写真を見るにつけ思い出す)-тэй андуурахгүй.

Дасгал (2)