«~ч гэж, ~ч гэж» — хоёр үйлдэл ээлжлэн давтагдах
«AつBつ» нь A ба B хоёр үйлдэл ээлж дараалан, дахин дахин давтагдаж буйг дүрсэлнэ. Монголоор «ирж очиж», «хөвж живж», «түлхэлцэж цохилцож» гэх мэт хос үйл үгтэй яг дүйнэ.
Хоёр дахь үйл үг нь ихэвчлэн эхнийхийн идэвхгүй хэлбэр (抜きつ抜かれつ, 追いつ追われつ, 持ちつ持たれつ, 押しつ押されつ) эсвэл эсрэг утгатай үйл үг (行きつ戻りつ, 浮きつ沈みつ) байна. Бараг тогтсон хэллэгүүд тул дураараа шинэ хос зохиох нь ховор.
Хуучинсаг, уран зохиолын өнгөтэй хэлбэр боловч «持ちつ持たれつ» (харилцан тусалцах), «抜きつ抜かれつ» (өрсөлдөж хоорондоо гүйцэлцэх) зэрэг нь өдөр тутмын ярианд ч түгээмэл. Номонд ★ (давтамж бага) гэж тэмдэглэгдсэн, хэрэглэх нөхцөлийн тэмдэг байхгүй.
💡 Хэрэглэдэг хос нь бараг тогтмол: 行きつ戻りつ・抜きつ抜かれつ・追いつ追われつ・押しつ押されつ・浮きつ沈みつ・持ちつ持たれつ・差しつ差されつ・組んずほぐれつ. Эдгээрийг бүхлээр нь цээжлэх нь үр дүнтэй.
💡 Ойролцоо «~たり~たりする»-оос ялгаа: «たり» нь жишээ жагсаах ерөнхий хэлбэр, ямар ч үйл үгтэй залгана. «~つ~つ» нь зөвхөн хос, эсрэг чиглэлтэй үйлдлийн ээлжлэн давтагдалтыг дүрслэх уран, хуучинсаг хэллэг.
💡 Нэр үгийг тодотгохдоо «の»: 「抜きつ抜かれつの試合」「持ちつ持たれつの関係」.