«~биш дээ, тэгэхээр…» — шүүмжлэх, зэмлэх
«~じゃあるまいし» нь «хэрэв ~ байсан бол ойлгомжтой л доо, гэхдээ ~ биш шүү дээ» гэсэн логикоор нөгөө хүний үйлдлийг шүүмжлэх, эсвэл «тийм болохоор ингэ/битгий ингэ» гэж зөвлөх хэллэг. Монголоор «хүүхэд биш дээ, …», «жаахан хүүхэд юм шиг …» гэдэгтэй дүйнэ.
Өмнөх хэсэгт ихэвчлэн тухайн нөхцөлд үл тохирох, туйлширсан жишээ (хүүхэд, сармагчин, чөтгөр, кино биш г.м.) тавиад, ард нь «тэгэхээр өөрөө бод», «санаа зоволтгүй», «тийм юм байхгүй» гэсэн дүгнэлт, шаардлага, зөвлөгөө ирнэ.
Хэв маяг: ★★★ (маш их гардаг). Номд «найз, гэр бүлийн дотно яриа» гэсэн тэмдэгтэй. Үгүйсгэх таамгийн «まい» агуулсан учир эх бүтэц нь хуучны хэлбэр боловч одоо өдөр тутмын ярианд тогтсон хэллэг болсон. «ではあるまいし» нь арай хатуу.
💡 Нэр үгээс гадна «V-る/V-た/V-ない + んじゃあるまいし» (行くんじゃあるまいし), «~わけじゃあるまいし» хэлбэрээр ч хэрэглэнэ.
💡 Хэв маяг: ярианы. Албан бичвэр, илтгэлд «~ではないのだから» гэж солих нь тохиромжтой. Дээд албан тушаалтанд шууд хэлбэл бүдүүлэг сонсогдож болно — ихэвчлэн дээрээс доош, эсвэл ижил түвшний хүмүүсийн хооронд.
💡 «~わけではない» (~гэсэн үг биш) нь зүгээр үгүйсгэл, харин «~じゃあるまいし» нь «тэгэхээр …» гэсэн шүүмжлэл, шаардлагыг заавал дагуулна.