Туслах үгс — N4 түвшний нэмэлт утгууд
N5-д үзсэн туслах үгсийн үндсэн утгаас гадна N4-т нэг туслах үгийн өөр утгууд, мөн шинэ туслах үгс (しか, ずつ, までに, とか, なあ) гарч ирнэ.
«格助詞 + は/も» (には, へは, とは, でも, からも) — туслах үгийн араас «は» залгавал тухайн хэсгийг онцолж, бусадтай харьцуулна; «も» залгавал «…д ч бас» гэсэн утга нэмнэ. Энэ үед «を», «が» нь «は/も»-д шууд солигддог бол бусад туслах үг үлдэнэ.
«しか» нь заавал үгүйсгэлтэй хамт орно: «…аас өөр … үгүй» = «зөвхөн … л». «だけ»-тай утга ойролцоо ч «しか» нь «хангалтгүй, цөөхөн» гэсэн мэдрэмжтэй.
«まで» (хүртэл үргэлжлэх) ба «までに» (тэр хугацаанаас өмнө нэг удаа хийх)-ийг андуурах нь элбэг.
| Хэлбэр | Утга | Жишээ |
|---|---|---|
| を | Дайрч өнгөрөх газар («-ыг гатлах, дагуу явах») | この 橋を 渡って、左へ 曲がって ください。— Энэ гүүрийг гатлаад зүүн тийш эргээрэй. |
| に | Давтамжийн нэгж («…-д … удаа») | 1週間に 2回 ジムへ 行きます。— Долоо хоногт 2 удаа фитнес явдаг. |
| で (1) | Шалтгаан | 大雪で 飛行機が 遅れました。— Их цасны улмаас онгоц хоцорсон. |
| で (2) | Нийт тоо хэмжээ, үнэ («…-аараа нийт») | この りんごは 5つで 1,000円です。— Энэ алим 5 нь 1000 иен. |
| で (3) | Материал («…-аар хийсэн») | これは 羊の 毛で 作った くつしたです。— Энэ хонины ноосоор хийсэн оймс. |
| は (1) | Сэдэв (тусагдахуун «を»-г сэдэв болгох) | レポートは 明日 出して ください。— Тайлангаа маргааш өгөөрэй. |
| は (2) | Үгүйсгэлтэй хамт — онцлох («…-ыг бол үгүй») | 私は 肉は 食べますが、魚は 食べません。— Би мах иддэг ч загас иддэггүй. |
| も (1) | «…ч, …ч» — хоёуланг нь | 父も 母も 先生です。— Аав ч, ээж ч багш. |
| も (2) | Тооны араас — «олон, их» гэж онцлох | 昨日は 本を 5冊も 読みました。— Өчигдөр ном 5-ыг ч уншсан (их шүү). |
| が | Өгүүлбэрийн оршил («…байна, …») | すみません、ボルドですが、サラさんは いらっしゃいますか。— Уучлаарай, Болд байна, Сараа байна уу? |
| と | Иш татах («…гэж унших/бодох/хэлэх») | この 字は 「かわ」と 読みます。— Энэ үсгийг «kawa» гэж уншина. |
| から | Түүхий эд («…-аас гаргаж авах, хийх») | チーズは 牛乳から 作られます。— Бяслагийг сүүнээс хийдэг. |
| 格助詞 + は/も | には・へは・とは・では・でも・からも — онцлох, «-д ч бас» | この 町には 大きい 公園が あります。/ 学校でも 家でも 勉強します。 |
| か (1) | Асуух үг + か — «ямар нэг» | だれか 窓を 閉めて くれませんか。— Хэн нэг нь цонх хаагаад өгөх үү? |
| か (2) | «…эсвэл…» — хоёр сонголт | 火曜日か 水曜日に 来て ください。— Мягмар эсвэл Лхагва гаригт ирээрэй. |
| しか + үгүйсгэл | «зөвхөн … л (хангалтгүй)» | 財布に 500円しか ありません。— Түрийвчинд ердөө 500 иен л байна. |
| ずつ | «тус бүр, нэг бүрт» | お菓子を 1人 2つずつ 取って ください。— Чихрээс хүн бүр 2-ыг авна уу. |
| までに | «…-аас өмнө (хугацаа)» | 金曜日までに 宿題を 出して ください。— Баасан гаригаас өмнө даалгавраа өгөөрэй. |
| でも (1) | Туйлын жишээ («…ч гэсэн») | この 問題は 子どもでも わかります。— Энэ бодлогыг хүүхэд ч ойлгоно. |
| でも (2) | Зөөлөн санал («…ч юм уу») | ちょっと お茶でも 飲みませんか。— Жаахан цай юм уу уух уу? |
| でも (3) | Асуух үг + でも — «юу ч, хаана ч (бүгд)» | この 店では 何でも 買えます。— Энэ дэлгүүрээс юу ч авч болно. |
| とか | «…, … гэх мэт» (ярианы, や-тэй ойролцоо) | 休みの 日は 映画とか 音楽とかを 楽しみます。— Амралтын өдөр кино, хөгжим гэх мэтээр зугаацдаг. |
| なあ | Өөртөө хэлэх мэдрэмж, хүсэл («…даа») | 早く 夏休みに ならないかなあ。— Зуны амралт хурдан болоосой доо. |