← JLPT N1
N1 · 第10章

Авангард уран бичлэг

Энэ бүлгийн дараа: Эртний, хуучинсаг хэллэг ашигласан нийтлэл, бодлын эссэ (論説文)-г уншаад тэр хэллэгт шингэсэн зохиогчийн байр суурийг ойлгох.
Тэмдэглэгээний тайлбар

🔊 Аудио

CD 40 · Эссэ
TRY! N1 CD
0:000:00
Хурд:
TRY! N1 CD

🎬 Бодлын эссэ (論説文). Зохиогч уламжлалт уран бичлэгийн зурлагын дараалал сахих, дахин засаж бичихгүй байх зэрэг олон хатуу дүрмээс ангид, зөвхөн сэтгэлээ илэрхийлэхийг зорьдог «авангард уран бичлэг» гэсэн урлагийн төрлийг танилцуулна. Үсэг гэж уншигдахгүй учраас бийрийн зураас, хоосон зайн харилцаанаас төрөх гоо үзэсгэлэнг цэвэр байдлаар мэдэрч болно гэж үзээд, нэрт уран бичээчийн «愛» бүтээл анх гарахдаа ихээхэн шүүмжлэл дагуулсан тухай өгүүлнэ. Хүн үсгийн утгаас болж тогтсон дүр төсөөлөлтэй байдаг ч тогтсон ойлголтоос ангижрахгүйгээр урлаг төрөхгүй гэж дүгнэнэ. «べからず», «ゆえに», «あるまじき», «極まりない» зэрэг хуучинсаг, бичгийн хэллэг ихтэй.

111

«~ж болохгүй!» — хатуу хориг

«~べからず» нь «~ж болохгүй, ~хийхийг хориглоно» гэсэн маш хатуу хориг. Хуучин бичгийн хэлний «べし»-ийн үгүйсгэл бөгөөд самбар, зар, дүрэм журам, уриа зэрэгт гардаг. Монголоор «~хийхийг хатуу хориглоно», «~ж үл болно» гэсэнтэй дүйнэ.

Нэр үгийг тодотгохдоо «~べからざる + N» болно: 「許すべからざる行為」 (өршөөж үл болох үйлдэл), 「欠くべからざる人物」 (дутагдаж үл болох хүн). «する» нь «するべからず/すべからず» хоёулаа хэрэглэгдэнэ.

Ном ★ (давтамж бага), хатуу/бичгийн хэллэгийн тэмдэгтэй. Өдөр тутмын ярианд хэлбэл хэт хуучинсаг, инээдтэй сонсогдоно; ярианд «~てはいけない», «~な» гэнэ.

Kono saki, kankeisha igai tachiiru bekarazu.
Цааш холбогдох хүнээс бусад нь нэвтрэхийг хориглоно.
Seinaru yama ni tsuki, ki o kiru bekarazu.
Ариун уул тул мод огтлохыг хориглоно.
Shoshin wasuru bekarazu.
Анхны сэтгэлээ бүү мартагтун. (зүйр үг)
Yowai mono o ijimeru no wa, yurusu bekarazaru kōi da.
Сул дорой хүнийг дээрэлхэх нь өршөөж үл болох үйлдэл.

💡 Ном ★. Хатуу/бичгийн хэллэг (найз нөхөдтэйгөө ярихад хэрэглэдэггүй). Самбар, хаяг, дүрэм журамд түгээмэл.

💡 «~べきではない» (~ёсгүй)-тэй ялгаа: «べきではない» нь зөвлөмж, ёс суртахууны үнэлгээ бол «べからず» нь шууд, хатуу хориг — зар самбарын өнгө аястай.

Дасгал (2)
112

«зөвхөн ~ л» — хүчтэй хязгаарлал

«(ただ)~のみ» нь «зөвхөн ~ л, ~-ээс өөр юу ч биш» гэж хүчтэй хязгаарлана. Утгаараа «~だけ»-тэй адил ч илүү хатуу, бичгийн, хүндэтгэлтэй өнгөтэй. «ただ» нэмбэл онцлол улам хүчтэй болно.

Нэр үг болон үйл үгийн толь бичгийн хэлбэрт залгана: 「結果のみ」, 「待つのみだ」. «~のみならず» (зөвхөн ~ ч биш) гэж өргөтгөгддөг.

Ном ★★, хатуу/бичгийн хэллэгийн тэмдэгтэй. Илтгэл, нийтлэл, шийдэмгий мэдэгдэл («あとは祈るのみだ») зэрэгт гарна; найз нөхөдтэйгөө ярихдаа «~だけ» хэрэглэнэ.

Junbi wa subete owatta. Ato wa tada honban o matsu nomi da.
Бэлтгэл бүгд дууслаа. Одоо зөвхөн тэмцээнээ л хүлээх үлдлээ.
Yoru no sōgen ni hibiku no wa, uma no ashioto nomi datta.
Шөнийн талд зөвхөн морины туурайн чимээ л цуурайтаж байв.
Kono shiken de wa, jitsuryoku nomi ga hyōka sareru.
Энэ шалгалтад зөвхөн жинхэнэ чадварыг л үнэлнэ.
Watashi ni dekiru koto wa, tada musume no buji o inoru koto nomi desu.
Миний хийж чадах зүйл бол зөвхөн охиноо эсэн мэнд байгаасай гэж залбирах л юм.

💡 Ном ★★. Хатуу/бичгийн хэллэг.

💡 «~だけ»-тэй ялгаа: утга адил ч «のみ» нь бичгийн, албан ёсны. Мөн «だけに/だけあって» мэт өргөтгөл «のみ»-д байхгүй; харин «のみならず» (~ төдийгүй) нь бичгийн хэлэнд түгээмэл.

Дасгал (2)
113

«~ учраас, ~ болохоор» — хуучинсаг шалтгаан

«~がゆえ(に)» нь «~ため/~から»-тай адил шалтгааныг илэрхийлнэ. «故 (ゆえ)» нь «шалтгаан» гэсэн хуучин үг тул хэллэг бүхэлдээ хатуу, уран зохиолын өнгөтэй. Монголоор «~ учраас», «~ -ын улмаас» гэсэнтэй дүйнэ.

Энгийн хэлбэрт залгана: «読めないがゆえに», «美しいがゆえに». な-тэмдэг нэр, нэр үгэнд «~であるがゆえに» болно. Мөн «なA な/N (の) + ゆえ»: 「若さゆえの過ち」 (залуугийн улмаас гарсан алдаа), 「貧しさゆえに」.

«それゆえ(に)», «ゆえに» нь «тиймээс» гэсэн холбоос үг болж хэрэглэгддэг (математик, логикт «ゆえに a=c»). Ном ★, хатуу/бичгийн хэллэгийн тэмдэгтэй.

Kare wa shōjiki sugiru ga yue ni, son o suru koto mo ōi.
Тэр хэтэрхий шударга учраас хохирох нь ч олон.
Yūbokumin de aru ga yue ni, karera wa kisetsu goto ni sumu basho o kaeru.
Нүүдэлчид учраас тэд улирал бүр нутаг сэлгэдэг.
Wakasa yue no shippai wa, dare ni demo aru mono da.
Залуу насны улмаас гаргадаг алдаа хэнд ч байдаг л юм.
Hito wa kangaeru. Yue ni, nayamu no de aru.
Хүн бодно. Тиймээс л зовниж шаналдаг.

💡 Ном ★. Хатуу/бичгийн хэллэг — ярианд «~から/~ので» хэрэглэнэ.

💡 «ゆえ» нь бусад хэлбэрүүд: «~がゆえに» (үйл үг, тэмдэг нэр), «N(の)ゆえに», «~ゆえの + N» (тодотгол), «それゆえ/ゆえに» (холбоос).

Дасгал (2)
114

«~-тэй нийлж, давхацаж (улам ~)»

«~と/が相まって» нь хэд хэдэн хүчин зүйл хамтдаа нөлөөлж, үр дүн, нөлөөг улам хүчтэй болгохыг илэрхийлнэ. Монголоор «~-тэй хосолж», «~ давхацаж» гэсэнтэй ойр.

Хоёр бүтэцтэй: «A が B と相まって» (A нь B-тэй нийлж) болон «A と B が相まって» (A, B хоёр нийлж). Араас нь ихэвчлэн сайн (амжилт, гоо үзэсгэлэн) эсвэл муу (эмх замбараагүй байдал) аль ч эрчимжсэн үр дүн ирнэ.

Ном ★, хатуу/бичгийн хэллэгийн тэмдэгтэй. Шүүмж, сурталчилгаа, нийтлэлд түгээмэл; ярианд «~と一緒になって», «~も手伝って» гэх мэт хэлнэ.

Aoi sora to hiroi sōgen ga aimatte, kokoro ga hareru yō na keshiki datta.
Хөх тэнгэр, уудам тал хосолж, сэтгэл сэргээм үзэсгэлэнтэй байлаа.
Kashu no chikarazuyoi koe ga ōkesutora no ensō to aimatte, kankyaku o kandō saseta.
Дуучны хүчтэй хоолой найрал хөгжимтэй нийлж, үзэгчдийг хөдөлгөв.
Samusa to yuki ga aimatte, kōtsū wa daikonran to natta.
Хүйтэн, цас давхацсанаар хөдөлгөөн ихээхэн замбараагүй болов.

💡 Ном ★. Хатуу/бичгийн хэллэг.

💡 «~とともに» (~-тэй хамт)-аас ялгаа: «相まって» нь зүгээр зэрэгцэх биш, «нийлснээр нөлөө нь нэмэгдэн эрчимжих» гэсэн утгатай. «~てこそ» (「相まってこそ」) гэж нэмбэл «нийлсэн учраас л» гэж онцолно.

Дасгал (2)
115

«~-хад бэрх биш, амархан ~ж болно»

«~にかたくない» нь «~-хад хэцүү биш, төвөггүй ~ж чадна» гэсэн утгатай. «かたい» = «難い (хэцүү)». Нөхцөл байдлаас харахад дүгнэлт аяндаа гарна, «хэн ч ойлгоно» гэсэн өнгөтэй.

Зөвхөн хязгаарлагдмал үгтэй хэрэглэгдэнэ: 想像・予想・推測・察する гэх мэт «таамаглах, ойлгох» утгатай үгс. Жишээ: 「想像にかたくない」, 「察するにかたくない」.

Ном ★, хатуу/бичгийн хэллэгийн тэмдэгтэй. Нийтлэл, эссэ, мэдээнд гардаг; ярианд «簡単に想像できる», «~のはわかる» гэнэ.

Hitori de kodomo o sodateta haha no kurō wa, sōzō ni katakunai.
Ганцаараа хүүхдээ өсгөсөн ээжийн зовлонг төсөөлөхөд бэрх биш.
Kono tenkō de wa, shiai ga enki ni naru koto wa yosō ni katakunai.
Энэ цаг агаартай бол тэмцээн хойшлогдохыг таамаглахад амархан.
Kinmedaru o nogashita senshu no kuyashisa wa, sassuru ni katakunai.
Алтан медалиа алдсан тамирчны харамслыг ойлгоход бэрх биш.

💡 Ном ★. Хатуу/бичгийн хэллэг. Зөвхөн 想像・予想・推測・察する зэрэг үгтэй хэрэглэнэ — 「食べるにかたくない」 гэх мэтээр дурын үйл үгт залгахгүй.

💡 «~がたい» (信じがたい = итгэхэд бэрх)-тэй эсрэг утгатай гэж тогтоо: «がたい» = хэцүү, «にかたくない» = хэцүү биш.

Дасгал (2)
116

«~-ийн хувьд байж үл болох (үйлдэл)»

«~として/にあるまじき N» нь «~ гэсэн байр суурь, мэргэжилтэй хүнд огт зохисгүй, уучилж үл болох» гэсэн маш хүчтэй шүүмжлэл. N₁ нь хүний байр суурь (教師, 政治家, 医者, 人), N₂ нь 行為・態度・発言・こと зэрэг.

«まじ» нь хуучин бичгийн хэлний «~てはならない, ~ байх ёсгүй» гэсэн туслах үг. «あるまじき» = «байж үл болох». Үүнтэй адил «許すまじき» (өршөөж үл болох) гэж хэлдэг.

Ном ★, хатуу/бичгийн хэллэгийн тэмдэгтэй. Мэдээ, нийтлэлд олон нийтийн зүтгэлтнийг шүүмжлэхэд түгээмэл.

Kanja no himitsu o soto de hanasu nado, isha ni arumajiki kōi da.
Өвчтөний нууцыг гадуур ярих нь эмчид байж үл болох үйлдэл.
Shiaichū ni shinpan o bujoku suru no wa, senshu to shite arumajiki taido da.
Тоглолтын үеэр шүүгчийг доромжлох нь тамирчинд зохисгүй зан авир.
Seito no mae de uso o tsuku to wa, kyōshi to shite arumajiki koto da.
Сурагчдын өмнө худал хэлнэ гэдэг багшийн хувьд байж үл болох хэрэг.

💡 Ном ★. Хатуу/бичгийн хэллэг — хүчтэй шүүмжлэлийн өнгөтэй.

💡 «~べきではない» (~ёсгүй)-ээс илүү хатуу бөгөөд заавал «хэний хувьд» (N₁) гэсэн байр суурьтай хамт хэрэглэгддэг. N₂ заавал ирнэ: «医者にあるまじきだ» гэж төгсгөхгүй, «医者にあるまじき行為だ».

Дасгал (2)
117

«~хгүйгээр өнгөрөхгүй, заавал ~ болно»

«~ずにはすまない» нь хоёр утгатай. (1) Нөхцөл байдал, нийгмийн жишгээс харвал «таагүй үр дагавар гарахаас зайлахгүй» гэсэн таамаглал: 「首にならずにはすまない」 (ажлаасаа халагдахаас мултрахгүй). (2) «~хийхгүй бол болохгүй, заавал ~ хийх ёстой» гэсэн үүрэг: 「謝罪せずにはすまない」.

ない-хэлбэрээс «ない»-г хасаж «ずにはすまない» залгана; «する» → «せずにはすまない». Ижил утгатай хувилбар нь «~ないではすまない».

Ном ★, хатуу/бичгийн хэллэгийн тэмдэгтэй. «~ずにはいられない» (өөрийн эрхгүй ~) -тэй андуурахгүй байх: «いられない» нь сэтгэл хөдлөл, «すまない» нь нийгмийн хэм хэмжээ, нөхцөл байдлын шаардлага.

Kaisha no kane o tsukaikonda no da kara, kare wa sekinin o towarezu ni wa sumanai darō.
Компанийн мөнгийг завшсан болохоор тэр хариуцлага хүлээхээс мултрахгүй байх.
Yūjin no taisetsu na hon o yogoshite shimatta. Benshō sezu ni wa sumanai.
Найзынхаа нандин номыг бохирдуулчихлаа. Төлж барагдуулахгүй бол болохгүй.
Kono mama sōgen no sabakuka ga susumeba, yūboku no kurashi mo eikyō o ukezu ni wa sumanai.
Талын цөлжилт ингэж үргэлжилбэл нүүдлийн амьдрал ч нөлөөлөлд өртөхөөс зайлахгүй.

💡 Ном ★. Хатуу/бичгийн хэллэг. «~ないではすまない» гэж ч хэлнэ.

💡 «~ずにはおかない» (заавал ~ болгоно, аяндаа ~ хүргэнэ)-тэй ойр боловч «すまない» нь «нөхцөл байдал/нийгэм зөвшөөрөхгүй» гэдгийг онцолдог.

💡 Алдаа: «するずには» биш «せずには».

Дасгал (2)
118

«энэ ~ биш юм бол юу юм бэ» — хүчтэй баталгаа (риторик асуулт)

«~でなくてなんだろう» нь «энэ ~ биш гэвэл өөр юу гэх вэ — яалт ч үгүй ~ мөн» гэж риторик асуултаар хүчтэй батална. Сэтгэл хөдлөлөө шингээж, уншигчийн анхаарлыг татах уран зохиолын хэлбэр.

Ихэвчлэн «これが~でなくてなんだろう» гэж, 愛情・奇跡・運命・正義 гэх мэт хийсвэр, үнэ цэнтэй нэр үгтэй хэрэглэнэ. «~であろう(か)» нь илүү хатуу, бичгийн хувилбар.

Ном ★, хатуу/бичгийн хэллэгийн тэмдэгтэй. Эссэ, илтгэл, уран зохиолд гардаг; энгийн ярианд хэт жүжигчилсэн сонсогдоно.

Ichido mo atta koto no nai hito no tame ni jinzō o teikyō suru. Kore ga ai de nakute nan darō.
Нэг ч удаа уулзаж байгаагүй хүнд бөөрөө өгнө. Энэ хайр биш гэвэл юу юм бэ.
Fubuki no naka de mikkakan ikinobita to wa, kore ga kiseki de nakute nan de arō ka.
Цасан шуурганд гурван хоног амьд үлдсэн нь гайхамшиг биш гэвэл юу юм бэ.
Maiasa goji ni okite uma no sewa o suru. Sore ga kare no hokori de nakute nan darō.
Өглөө бүр 5 цагт босч адуугаа арчилна. Энэ түүний бахархал биш гэвэл юу юм бэ.

💡 Ном ★. Хатуу/бичгийн хэллэг, уран зохиолын өнгөтэй.

💡 Хэлбэрүүд: «でなくてなんだろう», «でなくてなんであろう», «~だろうか», «~であろうか». Утга нь «~にほかならない» (яг л ~ мөн)-тэй ойр боловч риторик асуулт учраас сэтгэл хөдлөл илүү хүчтэй.

Дасгал (2)
119

«туйлын ~, хэт ~»

«~極まりない/~極まる» нь «туйлын ~, үгээр хэлэхийн аргагүй ~» гэж зэрэг хэмжээг дээд цэгт нь хүргэж илэрхийлнэ. «極まる» = «туйлдаа хүрэх»; «極まりない» = «хязгааргүй» тул хоёулаа адил утгатай.

な-тэмдэг нэрийн үндэст шууд залгана: 危険極まりない, 失礼極まりない, 不愉快極まる, 残念極まりない. Ихэвчлэн сөрөг утгатай үгстэй (失礼・危険・不便・無礼・非常識) хамт, хүчтэй шүүмжлэл, дургүйцэл илэрхийлнэ.

Ном ★★. Хатуу/бичгийн хэллэгийн тэмдэг болон «харамсал, шүүмжлэл» (гунигтай царай) тэмдэг хоёулаа тавигдсан. Албан бичиг, гомдол, нийтлэлд тохиромжтой.

Sake o nonde uma ni noru nante, kiken kiwamarinai.
Архи уучихаад морь унана гэдэг туйлын аюултай.
Yakusoku no jikan ni nijikan mo okurete ayamari mo shinai to wa, shitsurei kiwamaru.
Товлосон цагаасаа хоёр цаг хоцроод уучлал ч гуйхгүй гэдэг туйлын бүдүүлэг.
Fuyu no yamaoku de no hitorigurashi wa fuben kiwamarinai ga, kūki to shizukesa wa kakubetsu da.
Өвөл уулын гүнд ганцаараа амьдрах нь туйлын тухгүй ч агаар, нам гүм нь онцгой.

💡 Ном ★★. Хатуу/бичгийн хэллэг + шүүмжлэл, дургүйцлийн өнгөтэй.

💡 Plus「~の極み」(★): «N + の + 極み» — «~-ийн оргил, туйлын ~». 感激・贅沢・美・痛恨 зэрэг үгтэй хэрэглэгдэж, «極まりない»-гаас ялгаатай нь эерэг утгад ч (「贅沢の極み」「美の極み」) их гарна. Жишээ (өөрийн): 「満天の星の下で家族と過ごす夜は、幸せの極みだ」 (од түгэлийн дор гэр бүлтэйгээ өнгөрүүлэх шөнө бол аз жаргалын оргил). Албан мэдэгдэлд 「痛恨の極みでございます」 (туйлын харамсалтай байна) гэж гүн харамслыг илэрхийлдэг.

💡 «~極まりない» нь な-тэмдэг нэрт залгадаг: 「うるさい極まりない」 гэж болохгүй (い-тэмдэг нэр).

Дасгал (2)
120

«~-г дарж чадахгүй, өөрийн эрхгүй ~ төрнө»

«~を禁じえない» нь «сэтгэлийн хөдлөлөө дарж барих аргагүй, өөрийн эрхгүй хүчтэй мэдрэгдэнэ» гэсэн утгатай. «禁じる» (хориглох) + «えない» (чадахгүй) → «хориглож (барьж) чадахгүй».

Сэтгэл хөдлөлийн нэр үгтэй хэрэглэнэ: 怒り・悲しみ・同情・驚き・涙・疑問・戸惑い・失望 г.м. Жишээ: 「涙を禁じえない」 (нулимсаа барьж чадахгүй).

Ном ★, хатуу/бичгийн хэллэгийн тэмдэгтэй. Албан илтгэл, нийтлэл, мэдэгдэлд тохирно; ярианд «~ずにはいられない», «思わず~してしまう» гэнэ.

Hisaichi no kodomotachi no sugata ni, namida o kinjienakatta.
Гамшигт нэрвэгдсэн бүсийн хүүхдүүдийг хараад нулимсаа барьж чадсангүй.
Kankyō o mamoru to yakusoku shita kigyō ga kawa o yogoshite ita to wa, ikari o kinjienai.
Байгаль орчноо хамгаална гэж амласан компани голыг бохирдуулж байсан гэхээр уураа барьж чадахгүй нь.
Jūnen buri ni saikai shita onshi no kawaranu sugata ni, odoroki o kinjiemasen deshita.
Арван жилийн дараа уулзсан багш маань огт өөрчлөгдөөгүй байсанд гайхширлаа дарж чадсангүй.

💡 Ном ★. Хатуу/бичгийн хэллэг.

💡 «~ずにはいられない» (өөрийн эрхгүй ~хиймээр болох)-тэй утга ойр ч, тэр нь үйл үгт залгадаг бол «を禁じえない» нь сэтгэл хөдлөлийн нэр үгтэй л хэрэглэгдэнэ. Мөн «えない» нь «得る (うる/える)»-ийн үгүйсгэл.

Дасгал (2)
121

«~-д хүрэлцэхүйц, ~ гэж нэрлэх (үнэлэх) зохистой»

«~にたる» нь «~ хийхэд хангалттай нөхцөл, үнэ цэнтэй, ~-д зохистой» гэсэн утгатай. «足る» (хүрэлцэх) гэсэн хуучин үйл үгээс гаралтай. Монголоор «~-д итгэж болохуйц», «~ гэж нэрлэхүйц» гэж орчуулна.

Үйл үгийн толь бичгийн хэлбэр эсвэл 信頼・尊敬・注目・賞賛 зэрэг нэр үгэнд залгаж, араас нь N₂ ирнэ: 「信頼にたる人物」, 「読むにたる本」. Үгүйсгэл нь «~にたらない» (~ хийх үнэ цэнэгүй): 「取るにたらない問題」 (өчүүхэн асуудал).

Ном ★★, хатуу/бичгийн хэллэгийн тэмдэгтэй. Үнэлгээ, шүүмж, зөвлөмжид хэрэглэгдэнэ.

Kono jisho wa, senmonka mo shinrai suru ni taru naiyō da.
Энэ толь бичиг мэргэжилтнүүд ч итгэж болохуйц агуулгатай.
Kanojo wa, chīmu no shushō o makaseru ni taru senshu da.
Тэр бол багийн ахлагчийг даатгаж болохуйц тамирчин.
Kotoshi no tenrankai ni wa, chūmoku ni taru shinjin no sakuhin ga ikutsu mo atta.
Энэ жилийн үзэсгэлэнд анхаарал татахуйц шинэ уран бүтээлчдийн бүтээл хэд хэд байлаа.
Sonna toru ni taranai koto de nayamu no wa yamenasai.
Ийм өчүүхэн зүйлд санаа зовохоо боль.

💡 Ном ★★. Хатуу/бичгийн хэллэг. «取るにたらない» нь хэвшмэл хэллэг болж ярианд ч гардаг.

💡 «~に値する» (~ хүртэх үнэ цэнтэй)-тэй бараг ижил: 「賞賛に値する」「賞賛にたる」. «値する» нь арай түгээмэл, «たる» нь илүү хуучинсаг.

Дасгал (2)
122

«~-х ч аргагүй, ~-х боломжгүй»

«~べくもない» нь «нөхцөл байдлаас харахад ~ хийх (~ байх) ч аргагүй» гэсэн утгатай. Хүсээд ч, оролдоод ч бүтэхгүй гэсэн өнгө бүхий хуучинсаг хэллэг.

Хязгаарлагдмал үйл үгтэй хэрэглэгдэнэ: 疑う・比べる・望む・知る. 「疑うべくもない」 (эргэлзэх ч аргагүй = гарцаагүй үнэн), 「比べるべくもない」 (харьцуулах ч аргагүй = хэт их ялгаатай), 「望むべくもない」 (хүсэх ч боломжгүй), 「知るべくもない」 (мэдэх ч аргагүй).

Ном ★, хатуу/бичгийн хэллэгийн тэмдэгтэй.

Kare ga kono kuni de ichiban no rikishi de aru koto wa, utagau beku mo nai.
Түүнийг энэ улсын хамгийн шилдэг бөх гэдэгт эргэлзэх ч аргагүй.
Watashi no chiisa na mise no uriage nado, ōte sūpā to wa kuraberu beku mo nai.
Миний жижиг дэлгүүрийн борлуулалт томоохон супермаркеттай харьцуулах ч аргагүй.
Inaka no chiisa na machi de wa, tokai no yō na benri na seikatsu wa nozomu beku mo nai.
Хөдөөгийн жижиг хотод хот шиг тохилог амьдралыг хүсэх ч боломжгүй.

💡 Ном ★. Хатуу/бичгийн хэллэг; зөвхөн 疑う・比べる・望む・知る зэрэгтэй.

💡 «~までもない» (~ хийх шаардлагагүй)-тэй андуурах нь элбэг: 「説明するまでもない」 = тайлбарлах шаардлагагүй (аль хэдийн тодорхой); «べくもない» = боломжгүй.

💡 «する»-д «すべくもない» болно.

Дасгал (2)
123

«~гүйгээр (…боломжгүй)» — зайлшгүй нөхцөл

«~なくして(は)…ない» нь «~ байхгүй бол … бүтэхгүй = ~ заавал хэрэгтэй» гэсэн утгатай. Нөхцөлийн чухлыг онцолж, араас нь үгүйсгэлийн илэрхийлэл (~ない, ~できない, 不可能だ) заавал ирнэ.

Нэр үгэнд шууд, үйл үгт «V-る + こと» -оор залгана: 「努力なくして成功なし」, 「相手を理解することなくして信頼は生まれない」. «なくしては» гэж «は» нэмбэл онцлол нэмэгдэнэ.

Ном ★★, хатуу/бичгийн хэллэгийн тэмдэгтэй. Уриа, зүйр үг, илтгэлд түгээмэл («努力なくして成功なし»).

Chiiki no hitobito no kyōryoku nakushite, kono matsuri wa tsuzukerarenai.
Нутгийн иргэдийн хамтын ажиллагаагүйгээр энэ баярыг үргэлжлүүлэх боломжгүй.
Mainichi no renshū nakushite wa, batōkin wa jōtatsu shinai.
Өдөр бүрийн дадлагагүйгээр морин хуур сайжрахгүй.
Shippai o osorezu ni chōsen suru koto nakushite, atarashii hakken wa nai.
Бүтэлгүйтлээс айлгүй зүрхлэхгүйгээр шинэ нээлт гарахгүй.

💡 Ном ★★. Хатуу/бичгийн хэллэг. Араас нь заавал үгүйсгэл ирнэ.

💡 Plus「~ことなく/~ことなしに」(★): «V-る + ことなく/ことなしに» нь мөн «~гүйгээр» гэсэн утгатай, бичгийн хэллэг. «ことなく» нь зүгээр «~хийлгүй (…хийсэн)» гэж дүрслэхэд ч хэрэглэгдэнэ: 「彼は休むことなく走り続けた」 (тэр амралгүй гүйсээр байв). «ことなしに(は)…ない» нь «なくして»-тэй адил «~гүйгээр боломжгүй» гэсэн зайлшгүй нөхцөлийг илэрхийлнэ: 「許可を得ることなしに撮影はできない」 (зөвшөөрөл авахгүйгээр зураг авах боломжгүй).

💡 «~ないで/~ずに» (~гүйгээр)-тэй ялгаа: тэдгээр нь энгийн үйлийн дараалал, харин «なくして» нь «зайлшгүй нөхцөл» гэсэн хүчтэй утгатай бөгөөд бичгийн хэллэг.

Дасгал (2)